Tác phẩm nghệ thuật

Mất nhau rồi

Một sáng tác của Nhạc sĩ Giao Tiên

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Chúng mình không còn yêu nhau thì thôiAnh nói ra đi trắng đen một lờiCó gì mà ngại anh ơi, có gì mà đành gian dốiEm không hề kết tội anh đâu..

Đó là những lời hátMất Nhau Rồi(sau này bị ghi sai thành Thà Trắng Thà Đen) rất quen thuộc đối với khán giả yêu dòng nhạc đại chúng, là thể loại nhạc ngày xưa thường được gọi tên là nhạc thời trang. Dù thể loại nhạc này có thể bị nhiều người chê bai, nhưng dù sao đi nữa nó vẫn được số đông người yêu thích, vẫn tồn tại suốt tròn nửa thể kỷ qua. Có lẽ bởi vì những ca từ, giai điệu của nó dễ đi vào lòng người, đồng cảm được với số phận của muôn người.

Click để nghe Giao Linh hát Mất Nhau Rồi trước 1975

Nhạc sĩ Giao Tiên chia sẻ về hoàn cảnh sáng tácMất Nhau Rồinhư sau:

Vào một buổi sáng đầu năm 1971, người bạn của Giao Tiên là nhạc sĩ Nguyên Thảo (tác giả Lời Đầu Năm Cho Con, Ngày Con Về…), (đồng thời cũng là người điều hành cơ sở xuất bản tờ nhạc mang nhãn hiệu “NT” được nhiều người biết đến) đã đề nghị nhạc sĩ Giao Tiên viết về một ca khúc nói về tình yêu dang dở, với yêu cầu là phải có ca từ dễ nhớ, dễ thuộc, giai điệu phải dễ hát để đáp ứng xu hướng thưởng thức âm nhạc rất lớn của giới khán giả bình dân đại chúng thời đó. Nhạc sĩ Nguyên Thảo là một nhà xuất bản âm nhạc, nên hơn ai hết, ông biết rõ những ca khúc như vậy sẽ bán rất chạy vì hợp với số đông người yêu nhạc.

Nhận lời đề nghị, ngay tối hôm đó nhạc sĩ Giao Tiên đã giam mình trong phòng để hoàn thành ca khúcMất Nhau Rồitrong thời gian rất ngắn. Ông đã từng chia sẻ về quá trình sáng tác một bài hát của mình trên báo chí như sau:“Khi đủ cảm xúc thì một tác phẩm có thể chỉ sau vài giờ là hoàn thiện. Cũng có khi một tác phẩm cần trau chuốt đến cả tháng hay vài tháng. Nhưng tôi thường sáng tác khi lồng ngực đã căng tràn cảm xúc. Khi đó nốt nhạc thăng hoa không theo định hướng mà nó rất bình dị tự nhiên”.

Với ca khúcMất Nhau Rồi, nhạc sĩ Giao Tiên viết nhạc và lời song song với nhau, chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ thi hoàn tất.

Qua hôm sau, khi xem bản nhạc này, nhạc sĩ Nguyên Thảo – cũng là ông chủ nhà xuất bản – rất hài lòng và không yêu cầu chỉnh sửa gì thêm.

Trên chương trình Âm Nhạc Việt Nam Những Chặng Đường, nhạc sĩ Giao Tiên chia sẻ về nội dung bài hát này như sau:

“Khi mà mình cảm thấy rằng không còn yêu nhau nữa thì nên dứt khoát chia tay để mỗi người có thể tìm thấy con đường mới, một mối tình mới, cuộc sống mới. Nếu cứ dây dưa với nhau khi tình đã hết thì không mang lại kết quả tốt đẹp”.

Trong tờ nhạc ca khúcMất Nhau Rồicủa NT xuất bản năm 1971, ở đầu bài hát còn có 4 câu thơ ký tên là L.T.L:

Hãy nói đi Anh chớ ngại lờiCho dù duyên nợ chẳng thành đôiRồi mai đi biệt không về nữaBỏ lại nơi này tôi với tôi.

Giải thích về điều này, nhạc sĩ Giao Tiên kể chi tiết thú vị liên quan đến ca khúc, đó là sau khi bài hát được đưa cho ca sĩ Chế Linh hát. Tại phòng thu, Chế Linh cầm bản nhạc suy nghĩ một hồi lâu, sau đó hỏi ý kiến tác giả Giao Tiên để bổ sung 4 câu thơ theo lối diễn ngâm ở đầu bài hát. Giao Tiên đồng ý ngay vì thấy rằng 4 câu thơ đó rất phù hợp với nội dung bài hát. Sau đó khi phát hành thành nhạc tờ, nhạc sĩ Nguyên Thảo cho in 4 câu thơ đó ở dưới tựa đề, tác giả thơ ghi là L.T.L, tức Lưu Trần Lê, một bút danh sáng tác của Chế Linh bên cạnh tên Tú Nhi. Trong đó Lưu là họ của ông, còn Trần, Lê là họ của 2 trong số những người vợ của ông.

Đối với ca khúcMất Nhau Rồi, nhạc sĩ Giao Tiên không ký bút danh thông thường, mà dùng bút hiệu là Ngân Trang. Ngoài cái tên này, ông còn dùng hàng loạt bút hiệu khác nữa: Dương Trung, Hoàng Hoa, Thảo Trang, Diễm Đào, Rạng Đông, Thu Anh, Kim Khánh, Xuân Hòa, Xuân Hậu, Hương Xuân,…

Ngoài ra, ca khúcMất Nhau Rồicó một thời gian bị một nhạc sĩ khác đổi tên thànhThà Trắng Thà Đen, đổi cả tên người sáng tác, làm cho nhạc sĩ Giao Tiên có thời gian phải vất vả đi tìm lại công bằng cho những tác phẩm của mình.

Bài: Đông Phương (nhacxua.vn)

Vào đầu thập niên 1970, có một ca khúc mang giai điệu dân dã, bình dị, lời hát thì như...

Thư Ngoài Biên Trấn là một trong những sáng tác nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Giao Tiên. Nhiều khán...

Nhạc sĩ Giao Tiên là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của loại nhạc bình dân đại chúng trước...

Nhạc sĩ Giao Tiên sinh năm 1941, ông kết hôn năm 1967 với bà Hương Xuân và họ vẫn sống...

Nhạc sĩ Giao Tiên được nhiều người gọi là "nhạc sĩ của đồng quê", có lẽ là bởi các sáng...

Mới đây, trên trang cá nhân của nhạc sĩ Giao Tiên đã chia sẻ một việc ít người biết, đó...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Mất nhau rồi" là một ca khúc thuộc dòng nhạc đại chúng (hay còn gọi là nhạc thời trang, nhạc bình dân đại chúng) ra đời vào đầu năm 1971. Ca khúc này nổi tiếng với giai điệu dân dã, bình dị và ca từ dễ đi vào lòng người, nhanh chóng trở thành một trong những tác phẩm được đông đảo khán giả yêu thích. Những ca sĩ nổi bật từng thể hiện "Mất nhau rồi" trước năm 1975 có thể kể đến Giao Linh và Chế Linh.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Mất nhau rồi" mang giai điệu dân dã, bình dị, dễ hát và dễ đi vào lòng người, là đặc trưng của dòng nhạc đại chúng được số đông yêu thích. Lời ca của bài hát được viết một cách dễ nhớ, dễ thuộc và thể hiện sự đồng cảm với số phận của muôn người trong tình yêu.

Nội dung chính của ca khúc xoay quanh thông điệp về sự dứt khoát trong tình yêu khi tình cảm đã phai nhạt. Nhạc sĩ Giao Tiên chia sẻ rằng: "Khi mà mình cảm thấy rằng không còn yêu nhau nữa thì nên dứt khoát chia tay để mỗi người có thể tìm thấy con đường mới, một mối tình mới, cuộc sống mới. Nếu cứ dây dưa với nhau khi tình đã hết thì không mang lại kết quả tốt đẹp".

Bài hát mở đầu với những lời ca quen thuộc: "Chúng mình không còn yêu nhau thì thôi Anh nói ra đi trắng đen một lời Có gì mà ngại anh ơi, có gì mà đành gian dối Em không hề kết tội anh đâu..".

Một chi tiết đặc biệt là trên tờ nhạc "Mất nhau rồi" do NT xuất bản năm 1971, ở đầu bài hát còn có 4 câu thơ ký tên L.T.L:

"Hãy nói đi Anh chớ ngại lời

Cho dù duyên nợ chẳng thành đôi

Rồi mai đi biệt không về nữa

Bỏ lại nơi này tôi với tôi."

Những câu thơ này được nhạc sĩ Giao Tiên đồng ý bổ sung theo đề nghị của ca sĩ Chế Linh khi ông thu âm bài hát, vì thấy rất phù hợp với nội dung. L.T.L chính là bút danh Lưu Trần Lê của Chế Linh (trong đó Lưu là họ của ông, Trần và Lê là họ của hai người vợ của ông).

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Mất nhau rồi" nhanh chóng trở thành một ca khúc quen thuộc với khán giả yêu dòng nhạc đại chúng. Ca sĩ Giao Linh là một trong những người đầu tiên thể hiện thành công ca khúc này trước năm 1975. Sau đó, ca sĩ Chế Linh cũng đã góp phần làm nên dấu ấn cho bài hát với việc bổ sung 4 câu thơ diễn ngâm ở đầu bài, tạo nên một phiên bản đặc biệt.

Đối với ca khúc "Mất nhau rồi", nhạc sĩ Giao Tiên không dùng bút danh thông thường mà ký tên là Ngân Trang. Đây là một trong số nhiều bút danh mà ông sử dụng trong sự nghiệp sáng tác của mình, bên cạnh Dương Trung, Hoàng Hoa, Thảo Trang, Diễm Đào, Rạng Đông, Thu Anh, Kim Khánh, Xuân Hòa, Xuân Hậu, Hương Xuân,... Ca khúc này là một trong những minh chứng cho khả năng sáng tác đi vào lòng người của "nhạc sĩ của đồng quê" Giao Tiên, góp phần khẳng định vị trí của ông trong dòng nhạc bình dân đại chúng.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Vào một buổi sáng đầu năm 1971, nhạc sĩ Giao Tiên nhận được lời đề nghị từ người bạn là nhạc sĩ Nguyên Thảo – đồng thời là người điều hành cơ sở xuất bản tờ nhạc mang nhãn hiệu "NT". Nhạc sĩ Nguyên Thảo mong muốn Giao Tiên sáng tác một ca khúc về tình yêu dang dở, với yêu cầu đặc biệt là ca từ phải dễ nhớ, dễ thuộc, và giai điệu phải dễ hát để đáp ứng thị hiếu thưởng thức âm nhạc của giới khán giả bình dân đại chúng thời bấy giờ. Ông Nguyên Thảo tin rằng những ca khúc như vậy sẽ đạt được doanh số bán chạy.

Nhận lời đề nghị, ngay tối hôm đó, nhạc sĩ Giao Tiên đã tập trung sáng tác và hoàn thành ca khúc "Mất nhau rồi" trong một thời gian rất ngắn. Ông từng chia sẻ rằng khi cảm xúc dồi dào, một tác phẩm có thể hoàn thiện chỉ sau vài giờ. Với "Mất nhau rồi", nhạc sĩ Giao Tiên đã viết cả nhạc và lời song song chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ. Sáng hôm sau, khi xem bản nhạc, nhạc sĩ Nguyên Thảo bày tỏ sự hài lòng tuyệt đối và không yêu cầu chỉnh sửa thêm bất kỳ chi tiết nào.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Trong quá trình tồn tại và lưu hành, ca khúc "Mất nhau rồi" đã từng gặp phải vấn đề về bản quyền và tên gọi. Có một thời gian, ca khúc này bị một nhạc sĩ khác đổi tên thành "Thà Trắng Thà Đen", đồng thời còn đổi cả tên người sáng tác. Điều này đã khiến nhạc sĩ Giao Tiên phải trải qua giai đoạn vất vả để đi tìm lại công bằng và khẳng định quyền tác giả cho tác phẩm của mình.

🎼 Bản phổ & Sheet nhạc

Sheet nhạc Mất nhau rồi - Trang 1
Sheet nhạc Mất nhau rồi - Trang 2
Sheet nhạc Mất nhau rồi - Trang 3