Sáng tác năm 1956 tại vùng biên giới Đồng Tháp Mười, ca khúc vẽ nên bức tranh biên cương hoang vu u sầu và người lính chiến canh gác giang sơn dưới cơn mưa rừng buốt lạnh.
Năm 1961, nhạc phẩm tạo tiếng vang lớn tại Pháp qua tiếng hát quái kiệt Trần Văn Trạch, đưa nhà xuất bản Tinh Hoa bán sạch 60.000 bản nhạc tờ chỉ trong 3 tháng. Ca khúc bị chính quyền Đệ nhất Cộng hòa cấm phát hành vì u sầu, nhưng sau năm 1963 được phổ biến rộng rãi trở lại gắn với danh ca Hà Thanh.
“Chiều mưa biên giới” là một trong những tình khúc thời chiến nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, được sáng tác vào năm 1956 tại vùng biên giới Đồng Tháp Mười và phát hành lần đầu vào năm 1959. Tác phẩm mang âm hưởng trầm buồn nhưng vô cùng hào hùng, vẽ nên bức tranh thiên nhiên biên thùy hoang vu, qua đó khắc họa sâu sắc cuộc đời, tình cảm và ý chí kiên định của người lính xa nhà làm nhiệm vụ gìn giữ giang sơn.
Về mặt nghệ thuật, bài hát sử dụng điệu Bolero chậm rãi, kết hợp giai điệu mượt mà, đậm đà chất dân ca Nam Bộ. Tiết tấu dàn trải như nhịp bước tuần tra cô độc của người lính giữa mưa rừng biên giới. Lời ca trau chuốt, giàu tính hình tượng và cảm xúc tự sự cao độ (“Chiều mưa biên giới anh đi về đâu / Lòng thương thương nhớ vô vàn tình xưa…”), tạo nên sức truyền cảm sâu sắc vượt thời gian.
1 và truyền hình Pháp. Tại Việt Nam, các danh ca Hà Thanh, Thanh Tuyền, Giao Linh, Hương Lan sau đó đã thể hiện vô cùng thành công, đưa ca khúc trở thành bài hát gối đầu giường của nhiều thế hệ yêu nhạc vàng.
Vượt lên trên một ca khúc viết về chiến tranh, “Chiều mưa biên giới” là thông điệp nhân văn sâu sắc về khát vọng hòa bình, tình yêu quê hương đất nước và sự cảm thông, sẻ chia chân thành với những gian khổ, hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ nơi biên cương góc biển chân trời.
Ca khúc từng bị cấm phát hành vào năm 1961 dưới thời Đệ nhất Cộng hòa vì bị cho là mang âm điệu u sầu ảnh hưởng đến tâm lý binh sĩ. Đến cuối năm 1963, lệnh cấm được bãi bỏ. Hiện nay, tác phẩm được bảo hộ bản quyền hợp pháp tại Việt Nam bởi Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC) đại diện cho gia đình cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông.