Tác phẩm nghệ thuật

Giã Từ

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Tuổi đời chân đơn côiGót mòn đại lộ buồnĐèn đêm bóng mờ nhạt nhòa…

Đó là lời bài hát nổi tiếng mang tênGiã Từđược ký bút danh Tô Thanh Tùng và Băn Vi. “Đại lộ buồn” được nhắc đến ngay ở đầu bài hát được nhạc sĩ Tô Thanh Tùng kể lại rằng chính là đại lộ Trần Hưng Đạo trong những đêm buồn cúp điện, chỉ còn nhạt nhòa những đèn đêm bóng mờ. Đằng sau mỗi bài hát là những câu chuyện thú vị liên quan đến hoàn cảnh ra đời và những người liên quan. Ca khúcGiã Từlà câu chuyện tình có thật trong đời của chính nhạc sĩ Tô Thanh Tùng, ngoài ra cũng đã có những sự tranh luận liên quan đến tác giả thực sự của bài hát này: Tô Thanh Tùng và Băn Vi.

Click để nghe bài Giã Từ thu âm trước 1975

Lúc sinh thời, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng kể lại trên báo chí rằng ông đã sáng tácGiã Từvào thập niên 1960 khi vẫn đang là sinh viên trường Luật khoa Sài Gòn. Trong những lần rảnh rỗi, ông thường cùng bạn bè đến một quán cafe ở khu Dakao, và cũng tại nơi này ông đã gặp người con gái 16 tuổi mang tên Diễm làm thu ngân của quán.

Diễm có đôi mắt đẹp, với rèm mi nhung dường như lúc nào cũng ươn ướt như là vương một nỗi sầu không nói thành lời, đôi mắt đó đã làm cho bao nhiêu trái tim chàng trai bị loạn nhịp, trong đó có chàng nhạc sĩ trẻ si tình là Tô Thanh Tùng, nên ông sáng tác ca khúc mang tênMắt Diễm Buồn,mượn nhạc để thay lời nói:

“Diễm ơi, mắt Diễm buồn mang nhiều thương nhớNhớ em, viết mấy dòng gửi cùng mây gió…”

Click để nghe Thái Châu hát Mắt Diễm Buồn trước 1975

Rồi chuyện tình yêu nảy nở giữa 2 người, họ yêu nhau thắm thiết và thậm chí đã nghĩ đến chuyện cưới xin. Tuy nhiên khi về ra mắt gia đình thì cả 2 bên đều không đồng ý. Song thân nhạc sĩ Tô Thanh Tùng quê ở Đồng Tháp thì e ngại nàng Diễm là người Bắc, không thích hợp với tính tình quê người dân quê. Còn gia đình người Bắc di cư của cô Diễm thì vốn tinh tế, kỹ lưỡng trong giao tiếp cũng không hài lòng với một người có với vẻ bề ngoài trông võ biền và chân chất như Tô Thanh Tùng, vốn vụng về trong giao tiếp.

Sau một thời gian sau đó, nàng Diễm nghe theo gia đình để sang ngang cùng người khác. Biết tin này, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng vô cùng đau đớn và viết thành ca khúc Giã Từ với những nỗi niềm day dứt:

Tuổi đời chân đơn côiGót mòn đại lộ buồnĐèn đêm bóng mờ nhạt nhòa

Hồn lắng tâm tư, đi vào dĩ vãngĐường tình không chung lốiMang nuối tiếc cho nhau

Thời điểm đó nhạc sĩ Tô Thanh Tùng chưa học xong đại học, vẫn đang ở trọ trong một căn nhà nhỏ trên đại lộ Trần Hưng Đạo. Có nhiều hôm khu trọ bị cúp điện, chàng nhạc sĩ trẻ bước xuống đường để lang thang hóng gió. Đó là những bước chân đơn côi, nặng nề, trên đại lộ buồn đã mòn gót, với tâm tư rối bời, nhớ về những kỷ niệm chưa xa xôi nhưng đã thành xưa cũ:

Ngày nào tay trong tayLối về cùng hẹn hòDìu em giấc mộng vừa tròn

Tình thắm môi hồng,đêm dài lưu luyến,Nghẹn ngào trong thương nhớVì mai bước theo chồng.

Nhạc sĩ Tô Thanh Tùng kể về tâm trạng trong bài Giã Từ như sau:“Những ngày vui của tôi với Diễm khá ngắn ngủi, khi nàng ngoảnh mặt quay lưng cũng là lúc tôi đau khổ. Nhiều đêm dài lang thang dưới phố rồi đêm về tôi viết nên ca khúc Giã Từ…”

Em sang ngang rồi chôn kỷ niệm vào thương nhớ.Hôn lên tóc mềm cho lệ sầu thêm ướt đôi miXin em một lần cho ước nguyện tình yêu cuốiThương yêu không tròn thôi giã từ đi em ơi

Người về lên xe hoa,Kỷ niệm buồn vào hồnBờ môi tắt hẳn nụ cười

Giây phút bên nhau nay còn đâu nữaNgười về trong thương nhớNgười đi nhớ thương người…

Không lâu sau đó, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng tốt nghiệp đại học và quyết định về quê Hồng Ngự phụ gia đình kinh doanh. xa rời đô thành phồn hoa đầy những kỷ niệm về mối tình buồn.

Vài năm sau đó nữa, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng quen một cô gái 18 tuổi ở Sa Đéc có giọng hát rất hay tên là Hoàng Kim. Ông đặt cho cô gái này nghệ danh Thu Vân, sau đó đưa lên Sài Gòn để hát thử bàiGiã Từ.

Ban đầu, Thu Vân bị từ chối được lên sóng phát thanh, vì lúc đó hầu hết các ca sĩ xuất hiện trên đài phát thanh đều phải nổi tiếng. Tuy nhiên, sau khi nghe thử Thu Vân hát Giã Từ qua băng cassette, nhạc sĩ Lê Dinh (lúc đó là trưởng phòng văn nghệ Đài Phát thanh Sài Gòn) đã đồng ý cho phát vào “giờ vàng” sáng chủ nhật.

Những lời hát da diết của Giã Từ cùng với giọng hát ấn tượng của nữ ca sĩ Thu Vân đã lay động hàng triệu trái tim công chúng yêu nhạc vào đầu thập niên 1970. Cũng nhờ mối duyên từ ca khúcGiã Từnày mà nhạc sĩ Tô Thanh Tùng và nữ ca sĩ Thu Vân đã nên duyên vợ chồng.

Thời gian sau này, có thông tin cho rằng tác giả ban đầu của bài hát Giã Từ không phải là Tô Thanh Tùng, mà là của Băn Vi – một nhạc sĩ vô danh ở Tây Ninh tên thật là Huỳnh Văn Bi, sinh năm 1949.

Những người quen biết với nhạc sĩ Băn Vi kể lại rằng ông là một tay trống có tiếng trong Ban nhạc Xây Dựng Nông Thôn ở Tây Ninh, đánh trống rất điệu nghệ thu hút khán giả nhờ tài roulé và tung hứng dùi trống lên cao quay vài vòng được khán giả tán thưởng nhiệt liệt. Bút hiệu Băn Vi xuất phát từ tên thật Văn Bi.

Lúc sinh thời, Băn Vi kể lại rằng quê vợ của ông ở Hồng Ngự, cách không xa nhà của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Trong một lần về Hồng Ngự chơi, Băn Vi có ghé vào một quán nước tình cờ gặp Tô Thanh Tùng, những người nghệ sĩ gặp nhau nên có nhiều chuyện tâm tình. Biết Tô Thanh Tùng là một nhạc sĩ có tiếng, Băn Vi đã hát ngay một sáng tác đầu tay cho ông nghe, đó chính là bài Giã Từ. Sau đó, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng dựa theo giai điệu và lời nhạc của Băn Vi để sáng tác thành tác phẩm Giã Từ, khi phát hành tờ nhạc đã ghi tên chung là Tô Thanh Tùng – Băn Vi.

Câu chuyện này được một số người quen của Băn Vi kể lại và cam đoan là sự thật. Tuy nhiên gia đình của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng phủ nhận thông tin này.

Nhạc sĩ Băn Vi đã qua đời từ năm 2004, còn Tô Thanh Tùng cũng đã không còn từ năm 2017, nên câu chuyện thật sự của “Giã Từ” sẽ vĩnh viễn là điều một bí ẩn…

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Tô Thanh Tùng được khán giả yêu nhạc vàng biết đến với những bài hát buồn như Sao...

Nguồn: dakto Giã Từ - Phương Dung Tuổi đời chân đơn côi Gót mòn đại lộ buồn Đèn đêm bóng...

Nhạc sĩ Tô Thanh Tùng tên thật là Tô Thanh Tùng. Ông sinh năm 1944 tại Hồng Ngự - Đồng...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Giã Từ" là một ca khúc nhạc trữ tình nổi tiếng, được ký bút danh Tô Thanh Tùng và Băn Vi. Bài hát được nhạc sĩ Tô Thanh Tùng sáng tác vào thập niên 1960 và trở nên phổ biến rộng rãi vào đầu thập niên 1970, đặc biệt qua giọng hát của ca sĩ Thu Vân. "Giã Từ" đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng công chúng yêu nhạc Việt Nam với giai điệu da diết và ca từ chất chứa nỗi buồn chia ly.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Giã Từ" là một bản ballad buồn, chất chứa nỗi niềm chia ly và tiếc nuối. Ca từ của bài hát như một dòng tâm sự của người tình đau khổ khi chứng kiến người mình yêu sang ngang:

"Tuổi đời chân đơn côi

Gót mòn đại lộ buồn

Đèn đêm bóng mờ nhạt nhòa…

Hồn lắng tâm tư, đi vào dĩ vãng

Đường tình không chung lối

Mang nuối tiếc cho nhau"

Những câu hát như "Ngày nào tay trong tay / Lối về cùng hẹn hò / Dìu em giấc mộng vừa tròn" gợi nhớ về những kỷ niệm tình yêu tươi đẹp đã qua, đối lập với thực tại "Tình thắm môi hồng, đêm dài lưu luyến, nghẹn ngào trong thương nhớ / Vì mai bước theo chồng". Nỗi đau đạt đỉnh điểm khi tác giả phải "Hôn lên tóc mềm cho lệ sầu thêm ướt đôi mi / Xin em một lần cho ước nguyện tình yêu cuối / Thương yêu không tròn thôi giã từ đi em ơi". Lời ca da diết, hình ảnh thơ mộng và đầy ám ảnh đã chạm đến trái tim người nghe.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

Ban đầu, ca sĩ Thu Vân gặp khó khăn khi muốn phát sóng "Giã Từ" trên đài phát thanh vì lúc đó hầu hết các ca sĩ lên sóng đều phải nổi tiếng. Tuy nhiên, sau khi nghe thử bản thu âm "Giã Từ" qua băng cassette do Thu Vân thể hiện, nhạc sĩ Lê Dinh – trưởng phòng văn nghệ Đài Phát thanh Sài Gòn lúc bấy giờ – đã đồng ý cho phát vào "giờ vàng" sáng chủ nhật.

Sự kết hợp giữa lời hát da diết của "Giã Từ" và giọng hát đầy ấn tượng của Thu Vân đã nhanh chóng lay động hàng triệu trái tim công chúng yêu nhạc vào đầu thập niên 1970, đưa ca khúc trở thành một hiện tượng. Chính nhờ mối duyên từ ca khúc "Giã Từ" này mà nhạc sĩ Tô Thanh Tùng và ca sĩ Thu Vân đã nên duyên vợ chồng. Bài hát cũng được nhiều ca sĩ sau này thể hiện lại, trong đó có Phương Dung.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Ca khúc "Giã Từ" gắn liền với cuộc tình buồn có thật của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng. Sinh năm 1944 tại Hồng Ngự - Đồng Tháp, ông là sinh viên trường Luật khoa Sài Gòn vào thập niên 1960. Trong một lần ghé quán cà phê ở khu Dakao cùng bạn bè, ông đã gặp Diễm, cô thu ngân 16 tuổi với đôi mắt đẹp và chất chứa nỗi sầu. Sự si tình đã khiến Tô Thanh Tùng sáng tác ca khúc "Mắt Diễm Buồn" để bày tỏ lòng mình.

Chuyện tình yêu giữa Tô Thanh Tùng và Diễm nảy nở, sâu đậm đến mức họ đã nghĩ đến hôn nhân. Tuy nhiên, khi ra mắt gia đình, cả hai bên đều không chấp thuận. Song thân nhạc sĩ Tô Thanh Tùng, người Đồng Tháp, e ngại Diễm là người Bắc, không hợp tính tình. Trong khi đó, gia đình người Bắc di cư của Diễm lại không hài lòng với vẻ ngoài "võ biền và chân chất", vụng về trong giao tiếp của Tô Thanh Tùng. Sau một thời gian, Diễm nghe theo gia đình, sang ngang cùng người khác.

Hay tin, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng vô cùng đau đớn. Nỗi niềm day dứt đó đã hóa thành ca khúc "Giã Từ". Thời điểm này, ông vẫn đang ở trọ trong một căn nhà nhỏ trên đại lộ Trần Hưng Đạo. Những đêm khu trọ cúp điện, ông thường bước xuống đường lang thang hóng gió, cảm thấy "chân đơn côi", "gót mòn đại lộ buồn". "Đại lộ buồn" trong lời bài hát chính là đại lộ Trần Hưng Đạo của những đêm vắng lặng, chỉ còn nhạt nhòa những đèn đêm bóng mờ. Nhạc sĩ Tô Thanh Tùng từng kể lại: "Những ngày vui của tôi với Diễm khá ngắn ngủi, khi nàng ngoảnh mặt quay lưng cũng là lúc tôi đau khổ. Nhiều đêm dài lang thang dưới phố rồi đêm về tôi viết nên ca khúc Giã Từ…".

Không lâu sau, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng tốt nghiệp đại học và về quê Hồng Ngự phụ giúp gia đình kinh doanh, rời xa Sài Gòn với những kỷ niệm buồn. Vài năm sau, ông quen một cô gái 18 tuổi ở Sa Đéc tên là Hoàng Kim, có giọng hát rất hay. Ông đặt nghệ danh cho cô là Thu Vân và đưa lên Sài Gòn để thử sức với "Giã Từ".

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Về quyền tác giả, đã có những thông tin tranh luận xoay quanh việc "Giã Từ" không hoàn toàn là sáng tác của Tô Thanh Tùng mà còn có sự đóng góp của nhạc sĩ Băn Vi (tên thật là Huỳnh Văn Bi, sinh năm 1949), một tay trống nổi tiếng ở Tây Ninh.

Theo lời kể của những người quen Băn Vi lúc sinh thời, ông đã gặp Tô Thanh Tùng tại một quán nước ở Hồng Ngự (quê vợ Băn Vi, gần nhà Tô Thanh Tùng). Khi biết Tô Thanh Tùng là nhạc sĩ, Băn Vi đã hát một sáng tác đầu tay của mình, chính là bài "Giã Từ". Sau đó, nhạc sĩ Tô Thanh Tùng đã dựa trên giai điệu và lời nhạc của Băn Vi để hoàn thiện thành tác phẩm "Giã Từ", và khi phát hành tờ nhạc đã ghi tên chung là Tô Thanh Tùng – Băn Vi. Những người thân cận của Băn Vi đã kể lại câu chuyện này và cam đoan là sự thật.

Tuy nhiên, gia đình của nhạc sĩ Tô Thanh Tùng đã phủ nhận thông tin này. Nhạc sĩ Băn Vi đã qua đời vào năm 2004, và nhạc sĩ Tô Thanh Tùng cũng đã không còn từ năm 2017. Do đó, câu chuyện thật sự đằng sau sự ra đời của "Giã Từ" sẽ mãi là một bí ẩn chưa có lời giải đáp chính thức.