Tác phẩm nghệ thuật

Ngỏ Hồn Qua Đêm

Một sáng tác của Nhạc sĩ Hoàng Trang

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Bài hátNgỏ Hồn Qua Đêmcủa nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác năm 1966, và ông ký bút danh là Triết Giang và Hàn Châu cho bài hát này. Nhạc sĩ Hàn Châu cũng từng xác nhận đó là lần đầu tiên bút danh Hàn Châu của ông xuất hiện với công chúng, được nhạc sĩ Hoàng Trang đặt cho ông.

Khi người viết gặp mặt nhạc sĩ Hàn Châu, có hỏi ông là Hàn Châu nghĩa là gì, thì ông thú thật là ông cũng không biết. Chỉ biết rằng khi nhạc sĩ Hoàng Trang viết nhạc xong, đề tên là Triết Giang – Hàn Châu, xong đưa cho Lê Đình Nam (tên thật của nhạc sĩ Hàn Châu) xem. Ông Lê Đình Nam hỏi:“Ủa sao lại là Hàn Châu?”Nhạc sĩ Hoàng Trang đáp:“Hàn Châu là ông đó, thấy được không?”

Từ đó xuất hiện tên Hàn Châu với rất nhiều bài hát nổi tiếng sau đó làNhững Đóm Mắt Hỏa Châu, Lời Trần Tình, Thành Phố Sau Lưng…

Bài hátNgỏ Hồn Qua Đêmđược ký với 2 tên Triết Giang – Hàn Châu nên lâu nay người ta vẫn tưởng là bài hát được 2 người viết chung. Tuy nhiên theo gia đình nhạc sĩ Hoàng Trang cho biết thì bài hát chỉ do 1 mình Hoàng Trang viết, và ông muốn giúp đỡ người bạn chưa có tên tuổi là Lê Đình Nam nên để thêm tên Hàn Châu vào.

Vậy Triết Giang và Hàn Châu có nghĩa là gì? Khi người viết gặp mặt người vợ của nhạc sĩ Hoàng Trang, cũng là con gái của ông Nguyễn Tất Oanh (giám đốc hãng dĩa Asia Sóng Nhạc), thì được cô cho biết là khi nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác xongNgỏ Hồn Qua Đêm, ông muốn đặt một bút danh khác cho mình, ngoài cái tên Hoàng Trang đã nổi tiếng.

Khi sáng tác bài này, vợ chồng nhạc sĩ Hoàng Trang còn rất nghèo, ở trong một căn gác xép nhỏ ở số nhà 218/1 đường Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần). Khi hoàn thành bài hát, nhạc sĩ Hoàng Trang nhìn lên tấm bản đồ Việt Nam dán trên tường nhà, thấy bên trên nước Việt Nam là sơ đồ nước Trung Quốc có ghi 2 cái tên Hàn Châu và Triết Giang. Hàn Châu (sau này ghi là Hàng Châu) là một thành phố du lịch nổi tiếng, thủ phủ của tỉnh Triết Giang (sau này ghi là Chiết Giang) ở Trung Quốc. Thấy hai cái tên này lạ và hay nên ông lấy luôn tên Triết Giang cho mình và tên Hàn Châu cho người bạn.

Sau khi viết xong bài hátNgỏ Hồn Qua Đêm, nhạc sĩ Hoàng Trang mang bài hát đến cho ông Nguyễn Tất Oanh, tức ba vợ của ông, để bán cho hãng đĩa Sóng Nhạc. Tuy nhiên có lẽ thời gian đó vì bận bịu công việc và số lượng bài hát gửi về quá nhiều, nên ông giám đốc hãng Asia Sóng Nhạc đã “ngâm” bài hát này khá lâu và chưa chịu ký hợp đồng mua bài hát với con rể.

Do cuộc sống nhạc sĩ ngày đó còn rất nghèo, viết xong bài nào phải bán ngay để có tiền mưu sinh trong áp lực về cơm áo gạo tiền, nhạc sĩ Hoàng Trang không thể chờ được lâu nên đã mang sang bán cho hãng dĩa Vô Tuyến, được hãng này mua và đưa ca sĩ Hoàng Oanh thu âm trong dĩa nhạc, còn bản quyền phát hành nhạc tờ được bán cho nhà xuất bản Minh Phát.

Bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm được Hoàng Oanh hát đầu tiên trong dĩa hát Vô Tuyến

BàiNgỏ Hồn Qua Đêmvới những ý nhạc mới mẻ cùng điệu bolero dễ đi vào lòng người, nhanh chóng được khán giả đón nhận, được hãng Vô Tuyến lăng xê và trở nên rất nổi tiếng qua tiếng hát Hoàng Oanh. Thập niên 1970, bài hát này được tái bản qua 2 giọng hát Băng Châu và Thanh Thúy trong băng cối của trung tâm Nhã Ca và Shotguns. SauNgỏ Hồn Qua Đêm, hai năm sau đó (1968) nhạc sĩ Hàn Châu đã phát triển từ một câu hát của bài này để viết thành bài hátNhững Đóm Mắt Hỏa Châunổi tiếng, đó là câu:

Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối.Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời.

Về tên của bài hát làNgỏ Hồn Qua Đêm(Ngỏlà ngỏ ý, lời ngỏ), lâu nay, rất nhiều người nhầm thànhNgõ Hồn Qua Đêm(Ngõlà ngõ hẻm). Khi nhìn lại tờ nhạc phát hành trước năm 1975 của nhà xuất bản Minh Phát, tên bài hát ghi rõ làNgỏchứ không phải làNgõ. Sẽ có nhiều người nghi ngờ đó là “lỗi đánh máy” ngày xưa nên ghi sai chính tả. Tuy nhiên khi người viết hỏi lại người nhà của nhạc sĩ Hoàng Trang thì được xác nhận chính xác tên bài hát làNgỏ Hồn Qua Đêm, có ý nghĩa là lời tự sự trong đêm của tác giả.

Click để nghe bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm trong băng Shotguns, tiếng hát Thanh Thúy

Click để nghe bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm trong băng Nhã Ca, tiếng hát Băng Châu

Lời bài hát gốc được chép từ tờ nhạc, Minh Phát xuất bản trước 75:

Triết Giang – Hàn Châu

Chiều bàn giao cho vùng đêm đen biên giới.Theo cánh quân anh đóng ven lưng chừng đồi.Nghe muôn côn trùng than trong đêm trường sầu thương thế nhânHồn rung tiềm thức quay trong vùng thương nhớLen lén đưa anh qua bến mộng ngày xưa

Chuyện ngày xưa, chia đều ra hai phe đánh.Anh lấy cây làm súng bên em diệt thù.Phe kia ngang tàng xua quân đốt nhà đuổi hai đứa taTrò chơi tuổi xanh đôi bên cùng nhau đánhTương sát lẫn nhau như oán thù nghìn thu.

Tháng tháng tiếp nối, thơ ấu ra đi anh giã từ cuộc chơi đó.Đêm tiễn đưa anh quay gót son mềm em đếm dài cây số thương.Gói ghém quá khứ trong chiếc ba lô nơi tuyến đầu nằm thao thức.Giây phút suy tư xanh giấc mơ gầy nghe trái sầu rụng nửa đêm.

Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối.Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời.Xin em tin rằng đôi ta bây giờ dù xa cách nhau,Tình yêu ngàn năm không phai nhạt hương sắcAnh hứa yêu em trong suốt cuộc đời này.

Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",...

Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập...

Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần...

Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá...

Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng...

Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Ngỏ Hồn Qua Đêm" là một ca khúc thuộc thể loại bolero, được nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác vào năm 1966. Bài hát nhanh chóng đi vào lòng người và được khán giả đón nhận rộng rãi. Ca sĩ Hoàng Oanh là người đầu tiên thể hiện thành công ca khúc này trên dĩa hát của hãng Vô Tuyến. Vào thập niên 1970, "Ngỏ Hồn Qua Đêm" tiếp tục được tái bản với phần trình bày của Băng Châu và Thanh Thúy.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Ngỏ Hồn Qua Đêm" sở hữu những ý nhạc mới mẻ, kết hợp với điệu bolero trữ tình, dễ dàng chạm đến trái tim người nghe. Về tên gọi, bài hát được ghi rõ là "Ngỏ Hồn Qua Đêm" trên tờ nhạc phát hành trước năm 1975 của nhà xuất bản Minh Phát, chứ không phải "Ngõ Hồn Qua Đêm". Theo gia đình nhạc sĩ Hoàng Trang, "Ngỏ" ở đây mang ý nghĩa là lời ngỏ, lời tự sự sâu kín của tác giả trong đêm.

Lời bài hát gốc từ tờ nhạc Minh Phát xuất bản trước 1975:

Triết Giang – Hàn Châu

Chiều bàn giao cho vùng đêm đen biên giới.Theo cánh quân anh đóng ven lưng chừng đồi.Nghe muôn côn trùng than trong đêm trường sầu thương thế nhânHồn rung tiềm thức quay trong vùng thương nhớLen lén đưa anh qua bến mộng ngày xưa

Chuyện ngày xưa, chia đều ra hai phe đánh.Anh lấy cây làm súng bên em diệt thù.Phe kia ngang tàng xua quân đốt nhà đuổi hai đứa taTrò chơi tuổi xanh đôi bên cùng nhau đánhTương sát lẫn nhau như oán thù nghìn thu.

Tháng tháng tiếp nối, thơ ấu ra đi anh giã từ cuộc chơi đó.Đêm tiễn đưa anh quay gót son mềm em đếm dài cây số thương.Gói ghém quá khứ trong chiếc ba lô nơi tuyến đầu nằm thao thức.Giây phút suy tư xanh giấc mơ gầy nghe trái sầu rụng nửa đêm.

Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối.Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời.Xin em tin rằng đôi ta bây giờ dù xa cách nhau,Tình yêu ngàn năm không phai nhạt hương sắcAnh hứa yêu em trong suốt cuộc đời này.

Một câu hát trong bài "Ngỏ Hồn Qua Đêm" đã trở thành nguồn cảm hứng cho một tác phẩm khác. Hai năm sau, vào năm 1968, nhạc sĩ Hàn Châu đã phát triển câu "Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối. Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời" để sáng tác nên ca khúc nổi tiếng "Những Đóm Mắt Hỏa Châu".

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Ngỏ Hồn Qua Đêm" được ca sĩ Hoàng Oanh thu âm và trình bày đầu tiên trên dĩa hát của hãng Vô Tuyến. Nhờ sự lăng xê của hãng và giọng hát của Hoàng Oanh, ca khúc đã nhanh chóng trở nên rất nổi tiếng và được đông đảo khán giả đón nhận.

Vào thập niên 1970, bài hát được tái bản và ghi âm lại qua tiếng hát của Băng Châu (trong băng cối của trung tâm Nhã Ca) và Thanh Thúy (trong băng cối của Shotguns), tiếp tục khẳng định sức sống và dấu ấn trong lòng công chúng.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Ca khúc "Ngỏ Hồn Qua Đêm" do nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác vào năm 1966. Điều đặc biệt là bài hát này được ký với hai bút danh là Triết Giang – Hàn Châu, khiến nhiều người lầm tưởng đây là tác phẩm của hai nhạc sĩ. Tuy nhiên, theo gia đình nhạc sĩ Hoàng Trang, bài hát chỉ do một mình ông sáng tác.

Khi ấy, vợ chồng nhạc sĩ Hoàng Trang còn sống trong điều kiện khó khăn, tại một căn gác xép nhỏ ở số nhà 218/1 đường Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần). Sau khi hoàn thành ca khúc, Hoàng Trang mong muốn sử dụng một bút danh khác thay vì cái tên Hoàng Trang đã nổi tiếng. Ông nhìn lên tấm bản đồ Việt Nam dán trên tường nhà, phía trên là sơ đồ Trung Quốc với hai địa danh là Triết Giang (Chiết Giang) và Hàn Châu (Hàng Châu) – một thành phố du lịch nổi tiếng, thủ phủ của tỉnh Triết Giang. Thấy hai cái tên này lạ và hay, ông quyết định lấy tên Triết Giang cho mình.

Để giúp đỡ người bạn thân Lê Đình Nam (sau này là nhạc sĩ Hàn Châu) chưa có tên tuổi, Hoàng Trang đã lấy tên Hàn Châu để ghép vào bút danh chung. Nhạc sĩ Hàn Châu sau này cũng xác nhận đây là lần đầu tiên bút danh Hàn Châu của ông xuất hiện trước công chúng, do chính nhạc sĩ Hoàng Trang đặt cho. Bút danh này sau đó đã gắn liền với sự nghiệp của ông qua nhiều bài hát nổi tiếng như "Những Đóm Mắt Hỏa Châu", "Lời Trần Tình", "Thành Phố Sau Lưng".

Ban đầu, nhạc sĩ Hoàng Trang mang "Ngỏ Hồn Qua Đêm" đến hãng đĩa Asia Sóng Nhạc của cha vợ là ông Nguyễn Tất Oanh để bán. Tuy nhiên, do bận rộn và lượng bài hát gửi về nhiều, ông Oanh đã "ngâm" bài hát này khá lâu. Vì cuộc sống mưu sinh khó khăn, nhạc sĩ Hoàng Trang không thể chờ đợi nên đã bán ca khúc cho hãng đĩa Vô Tuyến. Hãng này đã mua, đưa ca sĩ Hoàng Oanh thu âm và phát hành trên dĩa nhạc. Bản quyền phát hành nhạc tờ sau đó được bán cho nhà xuất bản Minh Phát.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Bản quyền phát hành nhạc tờ của "Ngỏ Hồn Qua Đêm" đã được nhạc sĩ Hoàng Trang bán cho nhà xuất bản Minh Phát trước năm 1975.

Thông tin chi tiết về tình trạng pháp lý và bản quyền của ca khúc sau năm 1975 hoặc trong giai đoạn hiện tại: Đang cập nhật.