Tác phẩm nghệ thuật

Đời Đá Vàng

Một sáng tác của Nhạc sĩ Vũ Thành An

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Năm 21 tuổi, nhạc sĩ Vũ Thành An ra mắt ca khúc đầu tiên với khán giả yêu nhạc là bàiTình Khúc Thứ Nhất(thơ Nguyễn Đình Toàn). Từ đó về sau, Vũ Thành An luôn là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc trữ tình Việt Nam.

Một năm sau đó, ông tiếp tục ra mắt ca khúc có thể xem là bài nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của mình:Bài Không Tên Cuối Cùng,được sáng vào tác năm 1965 để từ giã mối tình sâu đậm với 1 nữ sinh viên trường Luật.

Tuy làBài Không Tên Cuối Cùngnhưng lại được sáng tác đầu tiên, với ý nghĩa đó sẽ là nỗi đau cuối cùng. Thời gian sau đó, nhạc sĩ Vũ Thành An viết thêm một loại bài không tên khác được đánh sốBài Không Têntừ số 1 đến số 9. Tất cả đều được công chúng đón nhận và yêu thích suốt 50 năm qua.

Sau năm 1975, nhạc sĩ Vũ Thành An viết thêm nhiều ca khúc không tên khác nữa, trong đó nổi tiếng nhất là bài số 12 (Bên Nhau Chiều Gió Lộng), bài số 37 (Rưng Rưng Lệ), và đặc biệt là bài số 40, được mang tênĐời Đá Vàng.

Ca khúc này được Vũ Thành An hoàn thành năm 1993 tại Hoa Kỳ, nhưng trong hồi ký của mình, ông kể rằng những lời hát đầu tiên củaĐời Đá Vàngđã được hình thành từ năm 1974. Khi đó ông mới 31 tuổi nhưng đã đạt được những thành tựu lớn về danh vọng mà nhiều người phải mơ ước.

Năm 30 tuổi, Vũ Thành An đã là Trưởng Ty Thông Tin Gia Định. Năm 31 tuổi, ông nhậm chức Vụ trưởng Vụ văn hóa, trải qua nhiều vị trí như Giám đốc báo chí, Chánh sở Chương trình kiêm Chánh sở kế hoạch của Đài phát thanh Sài Gòn, đồng thời đã là một nhạc sĩ nổi tiếng đã gần 10 năm. Đường công danh rực rỡ như vậy, nhưng cũng chính thời điểm đó, một đôi lần ông vẫn cảm thấy đời mình chông chênh như là bị mất phương hướng.

Trong hồi ký của mình, nhạc sĩ Vũ Thành An nói rằng vào một ngày của khoảng cuối năm 1974, ở một mình trong gian phòng với tâm trạng tồi tệ, ông đứng nhìn vách tường thẳng đứng trước mắt, cảm tưởng như mình là con thạch sùng đang bò trên vách dựng, rồi những câu hát vang lên trong đầu:

Ta lần mò leo mãi không qua được vách sầuTa tìm một tiếng yêu thấy toàn là sầu đauƯớc vọng ngày thơ ấu chưa xin được chút nàoSuốt đời còn ước ao khát vọng còn cấu cào

Vì sao một người mới 31 tuổi, đã có tất cả hào quang danh vọng như Vũ Thành An, nhưng lại tự thấy mình như một con thạch sùng nhỏ bé không leo nỗi qua vách sầu của cuộc đời, và mang suy nghĩ rằng“ước vọng ngày thơ ấu chưa xin được chút nào”? Có lẽ sẽ không ai trả lời được câu hỏi đó, cho đến khi gần đây, chính nhạc sĩ đã lên tiếng giải thích về những câu hát này.

Ông nói rằng thói đời thường là con người có tham vọng rất lớn. Người có quyền thì say mê quyền lực, người có của thì luôn tham lam muốn nhiều hơn nữa, không bao giờ có giới hạn. Vì vậy, với nhiều người, những thành tựu có được không bao giờ là đủ, bao giờ cũng thấy thiếu, nên suốt đời vẫn còn ước ao, khát vọng vẫn luôn cấu cào.

Trong một phút giây nào đó nghĩ về thời thế, nhạc sĩ Vũ Thành An đã buông lời thở dài:

Ôi thôi, đời ta phung phí trong cơn buồn phiềnTa xin tháng ngày rồi bình yênÔ hay tại sao ta sống chốn nàyQuay cuồng mãi hoài, có gì vui?

Tuy nhiên bài hát này chỉ dừng lại ở đó, với những lời than van không đoạn kết, nhạc sĩ dự định khi nào có cảm hứng sẽ viết tiếp.

Không ngờ rằng bài ca bị dang dở đến gần 20 năm.

Sau năm 1975, vì có chức vụ quản lý về báo chí, truyền thông trong chính quyền cũ, nhạc sĩ Vũ Thành An bị giam giữ đến 10 năm.

Năm 1985, ông được tự do trở về thì gia đình đã ly tán, vợ và con đã ở bên kia bờ đại dương. Năm 1986, ông gặp một người phụ nữ khác, đã góa chồng từ năm 1972, bà ở vậy để nuôi con suốt 15 năm với sự tất cả sự vất vả, chịu thương chịu khó, xây dựng cuộc sống bằng đôi tay mềm yếu vào thời điểm mà ai cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Thương người đàn bà hiền hậu, giỏi giang, Vũ Thành An đã hỏi cưới chỉ sau 1 năm quen nhau.

Năm 1991, họ sang định cư tại Hoa Kỳ. Sau 2 năm vất vả xứ người, vào một ngày mùa đông năm 1993, ở trong căn phòng nhìn ra ngoài trời mưa tuyết lạnh giá, sau khi trải qua một đoạn đời đau thương, Vũ Thành An có tâm trạng để viết tiếp và hoàn thành đoạn cuối của ca khúcĐời Đá Vàng:

Có một lần mất mát, mới thương người đơn độcCó oằn mình đớn đau, mới hiểu được tình yêuQua dầm dề mưa tuyết, mới vui ngày nắng vềCó một thời khóc than, mới hiểu đời đá vàng.

Ông đã viết đoạn cuối bài hát dang dở của 20 năm trước đó để nói về người vợ hiện tại của mình. Cả hai đều đã đi qua những mất mát, đau thương, nên càng trân trọng thêm cuộc sống, và biết “thương người đơn độc” cũng giống như mình. Lời hát này chính là lời cảm thông dành cho nhau.

Click để nghe Tuấn Ngọc hát Đời Đá Vàng

Để hoàn thành được bài hát, nhạc sĩ đã trải qua nhiều mối tình, nhiều thăng trầm nổi trôi của kiếp sống, đã cảm nhận được hết những nỗi đau của đời người, của những cuộc tình, để hiểu ra rằng chỉ có qua dầm dề mưa tuyết thì mới được vui ngày nắng về, và có oằn mình đớn đau mới có thể hiểu được tình yêu. Chỉ khi vượt qua được những gian nan trong cuộc sống, người ta mới hiểu rõ được giá trị và trân trọng cuộc sống bình yên đang có.

Về ý nghĩa của tựa đề bài hát “Đời Đá Vàng”, nhạc sĩ Vũ Thành An giải thích rằng Đá nghĩa là sự buồn tủi, nỗi đau khổ, còn Vàng là niềm hân hoan hạnh phúc. Đời Đá Vàng có nghĩa là cuộc sống của bất kỳ ai cũng luôn tồn tại song song nỗi khổ đau và niềm hạnh phúc. Vì vậy ai cũng nên mở lòng để đón nhận những yêu thương hạnh phúc lúc nào cũng ở cạnh bên mà có thể chúng ta không nhận thấy, từ đó có thể vơi đi được những nỗi khổ đau của một kiếp người.

Nói thêm về người vợ thứ 2 của nhạc sĩ Vũ Thành An, bà tên là Nguyễn Thị Vân, sinh năm 1946, lập gia đình lần thứ nhất năm 1967 với một sĩ quan Pháo Binh và có 2 người con. Năm 1972 chồng hy sinh, bà Vân ở vậy nuôi con. Năm 1986, nhạc sĩ Vũ Thành An được gặp bà Vân, thương tấm lòng trung trinh của bà cũng như việc quán xuyến nuôi dạy 2 con nên người, 2 người đã kết nghĩa trăm năm. Bà Vân luôn ủng hộ chồng trong mọi sinh hoạt tôn giáo và từ thiện cũng như âm nhạc từ đó cho đến nay. Bà cũng là người đầu tiên nghe những sáng tác mới của Vũ Thành An và đóng góp ý kiến.

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Vũ Thành An là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc trữ tình miền...

Trong sự nghiệp sáng tác âm nhạc có được nhiều thành công của nhạc sĩ Vũ Thành An, có thể...

Trong số những bài nhạc không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước 1975, thì bài được...

Cũng như Bài Không Tên Số 6, nhạc sĩ Vũ Thành An nói rằng Bài Không Tên Số 7 không...

Trong loạt bài đã đăng về những bài không tên bất hủ của nhạc sĩ Vũ Thành An, chúng tôi...

Đêm sâu mái tóc em dài Buông xuôi, xuôi theo dòng đời Mà đời dài như tiếng kinh cầu Còn...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Đời Đá Vàng" là một trong những ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Vũ Thành An, được hoàn thành vào năm 1993 tại Hoa Kỳ. Mặc dù là một trong số những "Bài Không Tên" được đánh số 40, bài hát này lại mang một tên riêng, thể hiện một triết lý sâu sắc về cuộc đời. Thuộc dòng nhạc trữ tình Việt Nam, "Đời Đá Vàng" được biết đến với ca từ giàu ý nghĩa, thấm đẫm trải nghiệm cá nhân và suy tư về nhân sinh. Ca sĩ Tuấn Ngọc là một trong những giọng ca nổi bật đã thể hiện thành công ca khúc này.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Về đặc điểm âm nhạc của "Đời Đá Vàng", dữ liệu cung cấp không đề cập chi tiết về giai điệu, hòa âm hay cấu trúc. Tuy nhiên, với đặc trưng của dòng nhạc Vũ Thành An, ca khúc thường mang giai điệu trữ tình, sâu lắng, dễ đi vào lòng người.

Về lời ca, "Đời Đá Vàng" là một áng thơ đầy triết lý, được chia thành hai phần rõ rệt về cảm xúc và trải nghiệm:

  • Phần đầu (1974): Thể hiện sự hoài nghi, chán chường và cảm giác mất phương hướng của một người đang ở đỉnh cao danh vọng nhưng vẫn cảm thấy thiếu vắng và khao khát điều gì đó chưa đạt được. Những câu hát như "Ta lần mò leo mãi không qua được vách sầu" hay "Ước vọng ngày thơ ấu chưa xin được chút nào" khắc họa sự giằng xé nội tâm sâu sắc.

  • Phần sau (1993): Là sự chiêm nghiệm sau những biến cố lớn của cuộc đời. Các câu "Có một lần mất mát, mới thương người đơn độc", "Có oằn mình đớn đau, mới hiểu được tình yêu", và đặc biệt là "Qua dầm dề mưa tuyết, mới vui ngày nắng về" thể hiện sự giác ngộ về giá trị của sự trải nghiệm, về việc nỗi đau và mất mát là những yếu tố cần thiết để con người trân trọng hạnh phúc và thấu hiểu tình yêu. Lời hát cũng là lời cảm thông, chia sẻ với người bạn đời đã cùng ông vượt qua gian khó.

Về ý nghĩa của tựa đề bài hát, nhạc sĩ Vũ Thành An giải thích: "Đá nghĩa là sự buồn tủi, nỗi đau khổ, còn Vàng là niềm hân hoan hạnh phúc. Đời Đá Vàng có nghĩa là cuộc sống của bất kỳ ai cũng luôn tồn tại song song nỗi khổ đau và niềm hạnh phúc." Ông nhắn nhủ rằng ai cũng nên mở lòng đón nhận yêu thương, hạnh phúc để vơi đi nỗi khổ đau.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Đời Đá Vàng" được xem là một trong những ca khúc nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Vũ Thành An sau năm 1975, cùng với "Bài Không Tên Số 12" (Bên Nhau Chiều Gió Lộng) và "Bài Không Tên Số 37" (Rưng Rưng Lệ). Ca khúc này đã được công chúng đón nhận và yêu thích, tiếp nối thành công của loạt "Bài Không Tên" trước đó.

Ca sĩ Tuấn Ngọc đã thể hiện thành công "Đời Đá Vàng", góp phần đưa bài hát đến gần hơn với đông đảo người yêu nhạc và trở thành một trong những bản trình bày đáng nhớ. Dấu ấn của bài hát nằm ở triết lý sâu sắc, sự đồng cảm mà nó mang lại cho những người đã trải qua thăng trầm trong cuộc đời, giúp họ tìm thấy ý nghĩa và giá trị trong cả nỗi đau lẫn niềm hạnh phúc.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Ca khúc "Đời Đá Vàng" có một hành trình sáng tác kéo dài gần hai thập kỷ, phản ánh những biến cố lớn trong cuộc đời nhạc sĩ Vũ Thành An.

Những lời hát đầu tiên của "Đời Đá Vàng" được hình thành vào khoảng cuối năm 1974, khi nhạc sĩ Vũ Thành An mới 31 tuổi. Thời điểm đó, ông đã đạt được những thành tựu lớn về danh vọng, nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng như Trưởng Ty Thông Tin Gia Định, Vụ trưởng Vụ văn hóa, Giám đốc báo chí, Chánh sở Chương trình kiêm Chánh sở kế hoạch của Đài phát thanh Sài Gòn. Tuy nhiên, dù đường công danh rực rỡ, ông vẫn cảm thấy cuộc đời mình chông chênh, mất phương hướng. Trong một khoảnh khắc tâm trạng tồi tệ, nhìn vách tường thẳng đứng, ông cảm thấy mình như "con thạch sùng đang bò trên vách dựng" và những câu hát đầu tiên vang lên trong tâm trí:

"Ta lần mò leo mãi không qua được vách sầu

Ta tìm một tiếng yêu thấy toàn là sầu đau

Ước vọng ngày thơ ấu chưa xin được chút nào

Suốt đời còn ước ao khát vọng còn cấu cào"

Nhạc sĩ giải thích rằng đây là sự phản ánh tham vọng vô hạn của con người, khi những thành tựu có được không bao giờ là đủ. Ông tiếp tục buông lời thở dài:

"Ôi thôi, đời ta phung phí trong cơn buồn phiền

Ta xin tháng ngày rồi bình yên

Ô hay tại sao ta sống chốn này

Quay cuồng mãi hoài, có gì vui?"

Bài hát sau đó bị dang dở gần 20 năm, chờ đợi cảm hứng để hoàn thiện.

Sau năm 1975, nhạc sĩ Vũ Thành An bị giam giữ 10 năm do có chức vụ trong chính quyền cũ. Năm 1985, ông được tự do nhưng gia đình đã ly tán. Năm 1986, ông gặp bà Nguyễn Thị Vân, một người phụ nữ góa chồng từ năm 1972, đã một mình tần tảo nuôi hai con suốt 15 năm. Cảm thương tấm lòng hiền hậu và giỏi giang của bà, Vũ Thành An đã hỏi cưới chỉ sau một năm quen nhau.

Năm 1991, hai ông bà sang định cư tại Hoa Kỳ. Sau hai năm vất vả nơi xứ người, vào một ngày mùa đông năm 1993, trong căn phòng nhìn ra ngoài trời mưa tuyết lạnh giá, sau khi trải qua những đoạn đời đau thương, Vũ Thành An đã có tâm trạng để viết tiếp và hoàn thành đoạn cuối của ca khúc:

"Có một lần mất mát, mới thương người đơn độc

Có oằn mình đớn đau, mới hiểu được tình yêu

Qua dầm dề mưa tuyết, mới vui ngày nắng về

Có một thời khóc than, mới hiểu đời đá vàng."

Những lời hát này được viết để nói về người vợ hiện tại của ông, thể hiện sự đồng cảm sâu sắc giữa hai người đã cùng trải qua những mất mát và đau thương. Đoạn cuối bài hát khẳng định rằng chỉ khi vượt qua được những gian nan, mất mát, con người mới thực sự thấu hiểu giá trị của tình yêu và trân trọng cuộc sống bình yên.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Đang cập nhật.

🎼 Bản phổ & Sheet nhạc

Sheet nhạc Đời Đá Vàng - Trang 1