Tác phẩm nghệ thuật

Thói Đời & Trong Tầm Mắt Đời

Một sáng tác của Nhạc sĩ Đông Kha

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Đầu thập niên 1960, ca sĩ Chế Linh bắt đầu nổi tiếng với dòng nhạc vàng cùng những ca khúc ông tự viết với bút danh là Tú Nhi. Ngoài ra Chế Linh còn chơi thân với nhạc sĩ Châu Kỳ và Trúc Phương, nhờ những nhạc sĩ này viết những ca khúc phù hợp với chất giọng nức nở của mình, trong đó có bàiThói Đời:

Đường thương đau đày ải nhân gianAi chưa qua chưa phải là người

Trông thói đời cười ra nước mắt:Xưa trắng tay gọi tên bằng hữuGiờ giàu sang quên kẻ tâm giao,còn gian dối cho nhau.

Người yêu ta rồi cũng xa taNên chung thân ta giận cuộc đời

Đôi mắt nào từng đêm buốt giáBên chiếu chăn tình xa nhịp thởTiền đổi tay khi rũ cơn mêĐể chua xót trên bước về.

Rượu trần ai gội niềm cay đắngNhững suy tư in đậm đường hằnMình còn ai đâu để vuiKhi trót sa vũng lầy nhân thếCỏ ưu tư muộn phiền lên xám môi.

Bạn quên ta tình cũng quên taNên chân đêm thui thủi một mìnhSoi bóng đời bằng gương vỡ nátNghe xót xa ngùi lên tròng mắt

Đoạn buồn xa ta đã đi quaNgày vui tới, ta vẫn chờ.

Đến nay, bài hát này vẫn được rất nhiều người yêu thích, có lẽ nó phản ánh trung thực tình đời và tình người trong xã hội cả xưa và nay. Thời nào thì cũng đều có:“giàu sang quên kẻ tâm giao…”

Click để nghe Chế Linh hát Thói Đời

Trong một bài viết trên mạng, nói hoàn cảnh sáng tác củaThói Đờinhư sau: Khi Trúc Phương chia tay vợ, người ta thường thấy ông ở trong quán rượu trên đường Tô Hiến Thành gần nhà của ông. Trong hoàn cảnh buồn như vậy nên nhạc sĩ Trúc Phương đã mượn rượu để giải sầu.

Tuy nhiên thông tin này bị người con của Trúc Phương cho biết là sai sự thật, vì nhạc sĩ này không bao giờ uống rượu. Việc này cũng được ca sĩ Chế Linh xác nhận. Ông là người thường xuyên gặp gỡ Trúc Phương thời đó, và cho biết là Trúc Phương chỉ hút thuốc và uống coca chứ không uống rượu bao giờ.

Sau khi nhạc sĩ Trúc Phương sáng tácThói Đờivới những nỗi niềm cay đắng về cuộc đời, về nhân tình thế thái, Chế Linh đã đồng cảm với người anh, người bạn đồng nghiệp và sáng tác một ca khúc có nội dung tương đồng và mang tính tiếp nối làTrong Tầm Mắt Đờiđể tặng cho Trúc Phương. Chế Linh nói rằng ông đã mượn tâm trạng của Trúc Phương để viết thành ca khúc này:

Nhiều khi tôi muốn bỏ đi thật xa.Bạn thân ngoảnh ngơ như người xa lạ.Người mình bao năm chăn gối.Bây giờ còn dối gian nhau.Mấy ai trong đời hiểu thấu.

Click để nghe Chế Linh hát Trong Tầm Mắt Đời

Khi so sánh lại lời của 2 bài hátThói ĐờivàTrong Tầm Mắt Đời, chúng ta có thể thấy sự tương đồng với nhau:

Xưa trắng tay gọi tên bằng hữuGiờ giàu sang quên kẻ tâm giao(Thói Đời)vàBạn thân ngoảnh ngơ như người xa lạ…(Trong Tầm Mắt Đời)

Người yêu ta rồi cũng xa taNên chung thân ta giận cuộc đời…(Thói Đời)vàNgười mình bao năm chăn gối.Bây giờ còn dối gian nhau.(Trong Tầm Mắt Đời)

Rượu trần ai gội niềm cay đắng(Thói Đời)vàĐọa đày trong cơn men đắng(Trong Tầm Mắt Đời)

Chế Linh kể lại, khi ông sáng tác xongTrong Tầm Mắt Đờithì lập tức đến gặp Trúc Phương để hát cho bạn nghe. Trúc Phương nghe xong thấy ngậm ngùi và rơi nước mắt. Trúc Phương là một nhạc sĩ tài hoa, nhưng nhạc của ông sao lại quá buồn, buồn như cuộc đời của ông kể từ thuở đó cho đến tận cuối đời. Sau này không biết đã bao nhiêu lần ông đã phải chứng kiến thêm cái“thói đời cười ra nước mắt”mà ông đã viết. Cho dù nhạc của ông được rất nhiều người hát và yêu thích, nhưng lúc tuổi về chiều, ông vẫn sống dưới mức nghèo khổ. Trước thời điểm Trúc Phương qua đời (năm 1995), nhạc của Trúc Phương rất thịnh hành ở hải ngoại, nhưng tiền tác quyền ông nhận được không đáng là bao. Ngoại trừ ca sĩ Thanh Thúy và 1 số ít trung tâm ở hải ngoại là có gửi tiền về cho ông, còn lại hàng chục trung tâm lớn nhỏ khác đều sử dụng “chùa” nhạc của Trúc Phương. Phải chăng đó cũng là một thời đời mà ông đã đoán trước?

Cho đến nay,Thói ĐờivàTrong Tầm Mắt Đờiđều trở thành những ca khúc vượt thời gian, có sức sống mạnh mẽ sau hơn nửa thế kỷ. Đây cũng là 2 ca khúc hiếm hoi viết về thói đời cay đắng mà có lẽ ai cũng từng trải qua hoặc là được chứng kiến. Đó là sự giả dối, hai mặt của lòng người. Thói đạo đức giả tung hoành và nhiều khi người ta lại chấp nhận nó như một sự thỏa hiệp và cho rằng “ai chả vậy”. Sự chiếm lĩnh của thói giả tạo đó khiến cho sự thật thà bị tổn thương và lòng tốt, sự trung thành, công bằng, phải khó khăn để tồn tại được.

Con đường đời không bao giờ là bằng phẳng, những thói đời được nhắc đến trong 2 bài hát là những trở ngại thường tình mà người ta phải vượt qua trên hành trình đi hết kiếp người.

Đông Kha(Bản quyền bài viết của nhacxua.vn)

Nếu bạn là một người quan tâm đến các hoạt động âm nhạc ở Sài Gòn thập niên 1960, chắc...

Khi nhắc đến nhạc sĩ Trúc Phương, người ta nhớ đến rất nhiều bài nhạc vàng bất tử: Nửa Đêm...

Nhạc sĩ Trúc Phương là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc vàng, được nhiều người...

Nam danh ca nhạc vàng Chế Linh được xưng tụng là một trong "tứ trụ nhạc vàng", cùng với Duy...

Podcast - Chế Linh kể về 4 người vợ, 14 người con Nam danh ca Chế Linh được xem là...

"...Với thể điệu Rumba quen thuộc, diễn tả tâm trạng đau buồn của một người khi người yêu không đến...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Câu chuyện về 2 ca khúc “Thói Đời” (Trúc Phương) và “Trong Tầm Mắt Đời” (Tú Nhi) – Trong thói đời cười ra nước mắt…" là một bài viết khám phá sâu sắc về hai ca khúc nhạc vàng nổi tiếng, "Thói Đời" của nhạc sĩ Trúc Phương và "Trong Tầm Mắt Đời" của nhạc sĩ Tú Nhi (bút danh của ca sĩ Chế Linh), ra đời vào đầu thập niên 1960. Cả hai ca khúc đều thuộc thể loại nhạc vàng, được Chế Linh – một trong "tứ trụ nhạc vàng" – thể hiện rất thành công, phản ánh chân thực tình đời, tình người, sự giả dối và những nỗi niềm cay đắng của nhân thế. Chúng đã trở thành những ca khúc vượt thời gian, có sức sống mạnh mẽ sau hơn nửa thế kỷ.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Cả "Thói Đời" và "Trong Tầm Mắt Đời" đều khai thác chủ đề về sự bạc bẽo, giả dối trong tình bạn và tình yêu, cùng những nỗi đau mà con người phải gánh chịu trong cuộc đời. Ca khúc "Thói Đời" mở đầu bằng những câu hỏi thấm thía về cuộc đời: "Đường thương đau đày ải nhân gian / Ai chưa qua chưa phải là người", rồi đi sâu vào những chi tiết về sự thay lòng đổi dạ: "Xưa trắng tay gọi tên bằng hữu / Giờ giàu sang quên kẻ tâm giao, còn gian dối cho nhau" và "Người yêu ta rồi cũng xa ta / Nên chung thân ta giận cuộc đời".

"Trong Tầm Mắt Đời" tiếp nối cảm xúc đó với những lời ca thể hiện sự cô đơn và mất mát: "Nhiều khi tôi muốn bỏ đi thật xa / Bạn thân ngoảnh ngơ như người xa lạ / Người mình bao năm chăn gối / Bây giờ còn dối gian nhau". Sự tương đồng trong lời ca giữa hai bài hát thể hiện rõ nét, như việc so sánh "Xưa trắng tay gọi tên bằng hữu / Giờ giàu sang quên kẻ tâm giao" (Thói Đời) với "Bạn thân ngoảnh ngơ như người xa lạ…" (Trong Tầm Mắt Đời); hay "Người yêu ta rồi cũng xa ta / Nên chung thân ta giận cuộc đời…" (Thói Đời) với "Người mình bao năm chăn gối. / Bây giờ còn dối gian nhau." (Trong Tầm Mắt Đời). Cả hai đều nhắc đến nỗi cay đắng, qua hình ảnh "Rượu trần ai gội niềm cay đắng" (Thói Đời) và "Đọa đày trong cơn men đắng" (Trong Tầm Mắt Đời). Những ca từ này, kết hợp với chất giọng nức nở của Chế Linh, đã lột tả thành công những thói đời cười ra nước mắt, sự giả dối, hai mặt của lòng người, và thói đạo đức giả đang thịnh hành trong xã hội.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

Cả "Thói Đời" và "Trong Tầm Mắt Đời" đều được Chế Linh thể hiện rất thành công và trở thành những bản thu âm gắn liền với tên tuổi của ông. Đến nay, hai ca khúc này vẫn được rất nhiều người yêu thích và trở thành những ca khúc vượt thời gian, có sức sống mạnh mẽ sau hơn nửa thế kỷ. Chúng được xem là những ca khúc hiếm hoi viết về thói đời cay đắng mà có lẽ bất kỳ ai cũng từng trải qua hoặc chứng kiến. Sự chân thật trong lời ca đã tạo nên dấu ấn sâu đậm, khiến người nghe đồng cảm với những trở ngại thường tình mà con người phải đối mặt trên hành trình cuộc đời.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Ca khúc "Thói Đời" được nhạc sĩ Trúc Phương sáng tác với những nỗi niềm cay đắng về cuộc đời và nhân tình thế thái. Vào đầu thập niên 1960, khi Chế Linh bắt đầu nổi tiếng với dòng nhạc vàng, ông đã nhờ những nhạc sĩ thân thiết như Trúc Phương viết các ca khúc phù hợp với chất giọng nức nở của mình, trong đó có "Thói Đời". Một thông tin từng lan truyền trên mạng cho rằng Trúc Phương sáng tác ca khúc này sau khi chia tay vợ và mượn rượu giải sầu; tuy nhiên, điều này đã được người con của Trúc Phương và ca sĩ Chế Linh bác bỏ. Họ xác nhận nhạc sĩ Trúc Phương không bao giờ uống rượu, mà chỉ hút thuốc và uống coca.

Sau khi "Thói Đời" ra đời, ca sĩ Chế Linh (với bút danh Tú Nhi) đã bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc với người anh, người bạn đồng nghiệp Trúc Phương. Ông sáng tác ca khúc "Trong Tầm Mắt Đời" với nội dung tương đồng và mang tính tiếp nối, như một món quà dành tặng Trúc Phương. Chế Linh kể lại rằng ông đã mượn tâm trạng của Trúc Phương để viết nên ca khúc này. Khi Chế Linh hát cho Trúc Phương nghe "Trong Tầm Mắt Đời", nhạc sĩ Trúc Phương đã vô cùng ngậm ngùi và rơi nước mắt.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Dù "Thói Đời" và các tác phẩm khác của Trúc Phương rất thịnh hành ở hải ngoại vào những năm cuối đời của ông (trước năm 1995), nhưng nhạc sĩ Trúc Phương lại nhận được rất ít tiền tác quyền, dẫn đến việc ông phải sống dưới mức nghèo khổ. Theo thông tin được biết, chỉ có ca sĩ Thanh Thúy và một số ít trung tâm ở hải ngoại là có gửi tiền về cho ông, trong khi hàng chục trung tâm lớn nhỏ khác đều sử dụng "chùa" nhạc của Trúc Phương. Tình trạng này phản ánh một khía cạnh đáng buồn của "thói đời cười ra nước mắt" mà chính Trúc Phương đã khắc họa trong tác phẩm của mình. Bài viết này là bản quyền của NhacXua.VN, được thực hiện bởi Đông Kha vào năm 2020.