Tác phẩm nghệ thuật

Xuân Yêu Thương, Cánh Bướm Vườn Xuân, Lạc Mất Mùa Xuân, Bức Tranh Xuân

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Mùa xuân đang đến và trên khắp nẻo đường đang vang lên những khúc ca mừng xuân rộn ràng náo nức lòng người. Nhiều ca khúc mừng xuân đã trở thành những bản “xuân ca” không thể thiếu mỗi khi năm mới đang dần tới. Ba câu chuyện về 3 khúc ca xuân nhạc ngoại lời Việt sau đây, chắc hẳn là không phải ai cũng đã từng được biết.

“Cánh Bướm Vườn Xuân” một nhạc phẩm quen thuộc của Pháp, được Huyền Vân đặt lời Việt từ giai điệu của bản “Cerisier rose et Pommier blanc” (tạm dịch: Đào Hồng Táo Trắng). Bản lời Việt được dịch từ trước năm 1975.

Nhạc phẩm này được tác giả Louiguy viết nhạc và Jacques Larue đặt lời. Nội dung của bài hát xoay quanh những kỷ niệm ngập tràn hồn nhiên cháy bỏng của một tình yêu đôi lứa, từ thuở niên thiếu chơi trò nhảy cò cò quanh gốc cây Đào hồng Táo trắng, khi cậu con trai vừa mới biết tiếng yêu đầu đời, và cô gái thì vô tư bẽn lẽn một mối tình trong sáng, cho đến khi họ thành đôi thành lứa sống hạnh phúc bên nhau mỗi độ Xuân về. Một câu chuyện có bắt đầu nhưng không có hồi kết, bởi đối với họ hạnh phúc là vô tận.

Cerisier rose et Pommier blanc” được Louiguy viết vào khoảng những năm 1950 của thế kỷ trước, theo điệu nhạc “bal-musette” uyển chuyển dập dìu. Người yêu “nhạc Việt Nam hẳn không thể nào quên nhạc phẩm bất hủ “La vie en rose” (tạm dịch: Cuộc sống là màu hồng), luôn gắn liền với tên tuổi của nữ danh ca huyền thoại Pháp Édith Piaf, và không ai khác Louiguy cũng chính là tác giả của “La vie en rose”. Riêng đối với “Cerisier rose et Pommier blanc” thì nó đã được nam ca sĩ André Claveau chọn hát và thể hiện rất thành công, với chất giọng khoan thai, trầm ấm biểu cảm, in đậm trong tâm trí của người yêu nhạc Pháp cho đến tận ngày nay.

Click để nghe Kiều Nga hát Cánh Bướm Vườn Xuân

Vườn xuân thơm ngát hương xuân sắc hoa hàm tiếuHoà đưa khát khao duyên nồng tình yêuVườn xuân thơm ngát hương xuân sắc hoa hàm tiếucánh hoa mỹ miều

Một hôm cánh bướm tung tăng đến dâng tình yêuchợt đưa kiếp hoa u sầu quạnh hiuMột hôm cánh bướm tung tăng đến dâng tình yêudáng hoa yêu kiều

Cánh bướm ríu rít vui bên hoaHương hoa bay nhanh đưa xa xaSắc thắm cánh bướm không phôi phaHoa thêm xinh tươi vương câu caKhông gian như lắng trong bao la

Lúc cánh bướm nắng trong hương hoaTiếng hát thánh thót như ngân ngagió xuân la đà

Vườn xuân ong bướm ngất ngây ngất ngây tình hoaNhư đang đắm say ru hồn lòng taVườn xuân ong bướm ngất ngây ngất ngây tình hoaTiết xuân chan hòaTình xuân dâng ngát hoa

“Xuân đã đến bên emDáng xuân tuyệt vờiXuân đã đến bên ngườiXin người hãy cùng em vui xuân…”.

Đó là những câu đầu tiên trong ca khúc nhạc xuân sôi động mang tên Xuân Yêu Thương, được đông đảo người yêu nhạc Việt biết đến qua giọng hát Kiều Nga, là ca khúc mà thoạt nghe cứ tưởng 100% là nhạc Việt Nam. Thật bài hát này có xuất xứ từ một bản nhạc Pháp và được Lê Đức Cường viết lời Việt.

Ca khúc gốc của “Xuân Yêu Thương” chính là nhạc phẩm “T’as le look coco”, do ca sĩ kiêm nhạc sĩ Laroche Valmont sáng tác và trình bày vào khoảng năm 1984. Phần lời của bài hát được tác giả xen kẽ rất nhiều tiếng “lóng” mà dân chơi Paris rất ưa dùng vào thời điểm ấy. Nội dung có phần hơi châm biếm đả kích thành phần dân thị thành đua đòi ăn chơi, hình thức hào nhoáng bóng bẩy nhưng chẳng có một xu dính túi. Ca khúc “T’as le look coco” đã mang lại cho Laroche Valmont giải Đĩa Vàng của năm (1984), mặc dù nó đã bị không ít các nhà sản xuất băng đĩa thời điểm đó từ chối phát hành.

Một điều đáng nghi nhận trong clip video của “T’as le look coco” khi được quảng bá rộng rãi trên các đài truyền hình của Pháp thời điểm giữa những năm 80, là lần đầu tiên người ta thấy Laroche Valmont đưa các nhóm nhảy Break Dance vào biểu diễn chung với mình, và có thể xem như đó là một trong số những yếu tố tiền thân cho phong trào nhảy Hip Hop tại Pháp sau này.

Có thể thấy tác phẩm gốc không liên quan gì đến mùa xuân, nhưng khi chuyển sang lời Việt thì trở thành một ca khúc nhạc xuân sôi động nổi tiếng và được yêu thích suốt hơn 30 năm qua cả ở hải ngoại lẫn trong nước.

Click để nghe Kiều Nga hát Xuân Yêu Thương

Xuân đã đến bên emDáng xuân tuyệt vờiXuân đã đến bên người,Xin người hãy cùng em vui xuân.

Mang hạnh phúc cho đờiGió xuân tuyệt vờiMang say đắm cho ngườiXin người hãy cùng em vui xuân.

Còn nhớ phút giây gặp gỡMùa xuân muôn hoa sắc hồngChiều xuống gió xuân nồng cháyNgười cho môi em ngỡ ngàng

Người đến cho tình em chợt mởMuôn hoa thổn thức.

Mang hạnh phúc tuyệt vờiNhớ nghe anh yêuMang say đắm cho đờiÔi từng nụ hôn yêu thương….

Vào những năm 90 thế kỷ trước, những con tim yêu nhạc Việt Nam lại một lần nữa thổn thức qua một ca khúc đằm thắm mang tựa đề “Lạc Mất Mùa Xuân”, một bản nhạc Pháp trữ tình do nhạc sĩ Lữ Liên đặt lời Việt, qua sự thể hiện của Tuấn Ngọc, Anh Tú. Ca khúc gốc có tên “Le géant de papier” (tạm dịch: Chàng khổng lồ bằng giấy), một sáng tác của nam ca sĩ xứ Toulouse là Jean-Jacques Lafon.

“Le géant de papier” cũng là một trong những ca khúc kinh điển của nền âm nhạc lãng mạn Pháp và luôn được xếp trong album những bài nhạc Pháp hay nhất mọi thời đại.

Được phát hành vào năm 1985, bản nhạc Le Géant de Papier đã phá kỷ lục số bán ra thời bấy giờ với gần bốn triệu bản chỉ trong vòng chưa đầy sáu tháng.

Nhạc sĩ Lữ Liên đã hoàn toàn chinh phục được người yêu nhạc khi ông khoác cho ca khúc gốc của Pháp một bộ trang phục mới, vốn dĩ có nội dung miêu tả về một chàng trai hào hiệp, luôn sẵn lòng hy sinh cho tình yêu cao cả, đặc biệt cho người mình yêu. Bằng một mối tình mãnh liệt, mà vì nàng, anh có thể ra tay diệt trừ quỷ dữ, dời non lấp biển, thế nhưng đứng trước nàng, anh chỉ là một người hiền lành dễ mến, cũng là một anh chàng khổng lồ, nhưng chỉ là bằng giấy hiền lành (Le géant de papier).

Click để nghe Anh Tú hát Lạc Mất Mùa Xuân

Dìu em đến đem cho đời anh thôi hoang vắngTim ta say đắm đã yêu em trong cuộc tìnhGiòng tháng năm đó đã cho tình yêu em tha thiếtNhững ái ân để phôi pha

Đành hỡi đuyên kiếp em bước đi trong chiều mưa rơiLặng đứng trên bến anh với trông thuyền ra khơiNhững tháng năm đếm lá theo mùa thu chếtNhững thu chết

Xuân về cho cây xanh lá,có riêng mình anh, lạc mất mùa xuân(Cớ sao tình ta chỉ có mùa thu)Đêm đêm nằm nghe hồn bâng khuâng,Bên song anh trông đầu non trăng xế

Thương bèo trôi theo sông nướcbiết bây giờ em lạc bước về đâuTương tư về thương đôi mắt nâuĐêm đêm tìm trong màn tối muôn sao

Ngồi suốt canh vắng lãng quên sầu thương trong men đắngCơn say mê đắm sóng dâng cao ngọn thủy triềuRồi thấy thấp thoáng bóng em về chìm trong đáy cốcĐôi mắt ưu buồn thiên thu

Rồi nắng mai đến mây trắng bay khi tàn cơn sayTình đã xa vắng nỗi nhớ vẫn còn đâu đâyNhững tháng năm đến lá theo mùa thu chếtNhững thu chết

Xuân về cho cây xanh lá,cớ sao tình ta chỉ có mùa thuĐêm đêm nằm nghe hồn tương tưBên song đầu non tàn canh bóng xế

Thương bèo trôi theo muôn hướngbiết bây giờ em lạc bước về đâuEm ơi, chờ em đến kiếp nao?Xin cho ngày sau, mình mãi bên nhau.

Bức Tranh Xuân (Con Bướm Xuân)

Cách đây vài năm, ca khúcCon Bướm Xuâncủa ca sĩ Hồ Quang Hiếu hát theo phong cách nhạc dance đã làm mưa làm gió trong thị trường âm nhạc. Tuy nhiên ít người biết rằng ca khúc này đã được ca sĩ Như Mai hát ở hải ngoại khoảng 25 năm trước đó với tên gọi làBức Tranh Xuân, lời Việt của nhạc sĩ Anh Bằng.

Click để nghe Như Mai hát Bức Tranh Xuân

Bức Tranh Xuânđược Như Mai hát với điệu Cha Cha Cha, đúng với nguyên gốc nhạc Hoa được sáng tác từ thập niên 1960. Nguyên bản là một ca khúc mang tên China cha cha cha (Cha cha cha Trung Hoa) của nhạc sĩ Dật Danh ở Đài Loan sáng tác.

Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",...

Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập...

Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần...

Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá...

Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng...

Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

Bài viết này tập hợp thông tin về bốn ca khúc nổi tiếng trong dòng nhạc xuân Việt Nam, vốn là các nhạc phẩm ngoại quốc được đặt lời Việt: "Xuân Yêu Thương", "Cánh Bướm Vườn Xuân", "Lạc Mất Mùa Xuân" và "Bức Tranh Xuân" (còn gọi là "Con Bướm Xuân"). Các ca khúc này đã trở thành một phần không thể thiếu trong không khí mùa xuân tại Việt Nam và cộng đồng hải ngoại, được thể hiện bởi nhiều ca sĩ nổi tiếng như Kiều Nga, Tuấn Ngọc, Anh Tú, Như Mai và Hồ Quang Hiếu.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

  • Xuân Yêu Thương:

    Từ giai điệu sôi động của bản gốc "T’as le look coco", Lê Đức Cường đã chuyển hóa hoàn toàn nội dung, tạo nên một ca khúc xuân vui tươi, rộn ràng, tràn đầy năng lượng. Lời Việt bắt đầu bằng những câu "Xuân đã đến bên em, Dáng xuân tuyệt vời, Xuân đã đến bên người, Xin người hãy cùng em vui xuân…" đã khắc họa một mùa xuân tươi đẹp, mang hạnh phúc và tình yêu đến cho mọi người.

  • Cánh Bướm Vườn Xuân:

    Trên nền giai điệu bal-musette trữ tình, uyển chuyển của Louiguy, lời Việt của Huyền Vân đã phác họa một không gian vườn xuân ngát hương, với sắc hoa hàm tiếu, cánh bướm tung tăng dâng tình yêu. Nội dung nguyên bản tiếng Pháp xoay quanh những kỷ niệm tình yêu đôi lứa hồn nhiên từ thuở niên thiếu đến khi thành đôi. Lời Việt cũng giữ nguyên tinh thần lãng mạn, miêu tả sự hòa quyện của thiên nhiên và tình yêu đôi lứa trong mùa xuân, qua những hình ảnh "vườn xuân thơm ngát hương xuân sắc hoa hàm tiếu", "cánh bướm ríu rít vui bên hoa".

  • Lạc Mất Mùa Xuân:

    Giai điệu trữ tình, đằm thắm của "Le géant de papier" được Lữ Liên khoác lên một "bộ trang phục" lời Việt mới, mang nỗi niềm tương tư, tiếc nuối về một mối tình đã xa. Trong khi bản gốc miêu tả một chàng trai hào hiệp, hy sinh vì tình yêu nhưng lại hiền lành như "chàng khổng lồ bằng giấy", lời Việt lại tập trung vào sự hoang vắng, lạc mất tình yêu trong mùa xuân, với những câu "Xuân về cho cây xanh lá, có riêng mình anh, lạc mất mùa xuân" hay "Thương bèo trôi theo muôn hướng, biết bây giờ em lạc bước về đâu".

  • Bức Tranh Xuân (Con Bướm Xuân):

    Giữ nguyên điệu Cha Cha Cha rộn ràng của bản gốc tiếng Hoa, lời Việt của Anh Bằng đã tạo nên một ca khúc vui tươi, miêu tả cảnh sắc mùa xuân với những con bướm bay lượn, mang đến không khí nhộn nhịp, tươi mới của ngày Tết. Ca khúc được biết đến với hai phiên bản lời Việt khác nhau về tên gọi nhưng cùng một giai điệu và chủ đề xuân.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

  • Xuân Yêu Thương:

    Được đông đảo người yêu nhạc Việt biết đến qua giọng hát của ca sĩ Kiều Nga. Ca khúc đã trở thành một bản nhạc xuân sôi động, được yêu thích suốt hơn 30 năm qua cả ở hải ngoại lẫn trong nước.

  • Cánh Bướm Vườn Xuân:

    Cũng được ca sĩ Kiều Nga thể hiện thành công, góp phần đưa nhạc phẩm này trở thành một trong những "xuân ca" quen thuộc của người Việt. Bản gốc tiếng Pháp được André Claveau trình bày rất thành công, in đậm trong tâm trí người yêu nhạc Pháp.

  • Lạc Mất Mùa Xuân:

    Ca khúc đã làm thổn thức nhiều con tim yêu nhạc Việt Nam vào những năm 90 thế kỷ trước, qua sự thể hiện của các danh ca Tuấn Ngọc và Anh Tú, trở thành một bản tình ca trữ tình về mùa xuân mang nhiều nỗi niềm.

  • Bức Tranh Xuân (Con Bướm Xuân):

    Ca sĩ Như Mai là người đầu tiên hát "Bức Tranh Xuân" ở hải ngoại theo điệu Cha Cha Cha, đúng với nguyên gốc nhạc Hoa. Khoảng 25 năm sau đó, ca khúc này lại "làm mưa làm gió" thị trường âm nhạc Việt Nam với tên gọi "Con Bướm Xuân" do ca sĩ Hồ Quang Hiếu hát theo phong cách nhạc dance, thu hút một thế hệ khán giả mới.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

  • Xuân Yêu Thương:

    Ca khúc có xuất xứ từ bản nhạc Pháp "T’as le look coco", do ca sĩ kiêm nhạc sĩ Laroche Valmont sáng tác và trình bày vào khoảng năm 1984. Bài hát gốc mang nội dung châm biếm, đả kích thành phần dân thị thành đua đòi ăn chơi, với hình thức hào nhoáng nhưng không có thực chất. "T’as le look coco" đã mang lại cho Laroche Valmont giải Đĩa Vàng năm 1984. Một điểm đáng chú ý là Laroche Valmont là người đầu tiên đưa các nhóm nhảy Break Dance vào biểu diễn chung trong video clip quảng bá ca khúc này, góp phần khởi xướng phong trào Hip Hop tại Pháp. Sau đó, Lê Đức Cường đã viết lời Việt cho ca khúc này, biến nó thành một bản nhạc xuân sôi động và tích cực, hoàn toàn khác biệt so với nội dung gốc.

  • Cánh Bướm Vườn Xuân:

    Đây là một nhạc phẩm quen thuộc của Pháp, có tên gốc "Cerisier rose et Pommier blanc" (Đào Hồng Táo Trắng), được nhạc sĩ Louiguy viết nhạc vào khoảng những năm 1950 theo điệu bal-musette uyển chuyển. Jacques Larue là người đặt lời Pháp. Louiguy cũng chính là tác giả của nhạc phẩm bất hủ "La vie en rose". "Cerisier rose et Pommier blanc" được nam ca sĩ André Claveau thể hiện rất thành công. Tại Việt Nam, Huyền Vân đã đặt lời Việt cho ca khúc này từ trước năm 1975, lấy tên là "Cánh Bướm Vườn Xuân".

  • Lạc Mất Mùa Xuân:

    Ca khúc có tên gốc "Le géant de papier" (Chàng khổng lồ bằng giấy), là một sáng tác của nam ca sĩ Jean-Jacques Lafon đến từ xứ Toulouse (Pháp), phát hành vào năm 1985. "Le géant de papier" đã phá kỷ lục số bán ra thời bấy giờ với gần bốn triệu bản chỉ trong vòng chưa đầy sáu tháng và được xếp vào hàng những ca khúc kinh điển của nền âm nhạc lãng mạn Pháp. Nhạc sĩ Lữ Liên đã đặt lời Việt cho nhạc phẩm này, đặt tên là "Lạc Mất Mùa Xuân".

  • Bức Tranh Xuân (Con Bướm Xuân):

    Ca khúc có nguyên bản là một bản nhạc Hoa mang tên "China cha cha cha" (Cha cha cha Trung Hoa) của nhạc sĩ Dật Danh (Đài Loan), sáng tác từ thập niên 1960 với điệu Cha Cha Cha. Nhạc sĩ Anh Bằng là người đã đặt lời Việt cho ca khúc này, lấy tên là "Bức Tranh Xuân".

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Đang cập nhật.