Tác phẩm nghệ thuật

100 Phần Trăm & Nét Son Buồn

Một sáng tác của Nhạc sĩ Nhạc sĩ Ngọc Sơn (sinh năm 1934)

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Những người thích nghe nhạc kích động trước năm 1975 không ai là không biết đến ca khúc100 Phần Trămcủa nhạc sĩ Ngọc Sơn và Tuấn Hải qua tiếng hát Hùng Cường. Trong một buổi trò chuyện trên Jimmy Show vừa qua, nhạc sĩ Ngọc Sơn đã chia sẻ một câu chuyện tình buồn khắc cốt ghi tâm của ông đằng sau ca khúc này. Không chỉ trong bài hát100 Phần Trăm, nhiều ca khúc khác nhưCòn Gì Nói Đêm NayvàNét Son Buồncủa Ngọc Sơn cũng đều mang dấu ấn của cùng một mối tình sâu sắc.

Xin được nói cho rõ, nhạc sĩ Ngọc Sơn của ca khúc100 Phần Trămnày sinh năm 1934, năm nay đã 86 tuổi, là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng:100 Phần Trăm, Đẹp Lòng Người Yêu, Nét Son Buồn…đặc biệt là 3 bài cùng viết chung với nhạc sĩ Đài Phương Trang làMàu Tím Pensee, Mùa Pensee NởvàHoa Mười Giờ… Nhiều người nhầm những tác phẩm này của nhạc sĩ Ngọc Sơn trước năm 1975 là của ca sĩ Ngọc Sơn “tấm thân bé nhỏ” sau này.

Về hoàn cảnh sáng tác ca khúc100 Phần Trăm, nhạc sĩ Ngọc Sơn chia sẻ đó là vào năm 1968, ông ở trong quân ngũ. Khi xảy ra biến cố Mậu Thân diễn ra ở đô thành, đơn vị của ông đóng quân ở Trường trung học Bác Ái Học viện (Collège Fraternité), nay là Đại Học Sài Gòn ở đường Nguyễn Trãi.

Thời điểm đó bên Quận 8 có trận đánh, người dân chạy loạn qua bên trường để tản cư và tạm trú. Khi đó đơn vị của nhạc sĩ Ngọc Sơn nhận được lịnh sắp xếp cho những người này có chỗ ở tạm thời, chịu trách nhiệm bảo vệ an toàn cho người dân.

Trong số những người tị nạn này có một cô gái còn rất trẻ, 17-18 tuổi, đang học trung học ở trường Hưng Đạo ở đường Cống Quỳnh (nay là trường Sân Khấu Điện Ảnh). Ngọc Sơn và cô gái phải lòng nhau. Tuy nhiên cô gái trẻ này không hề biết gì về chuyện những người lính đang bị cấm trại 100% ở vào lúc dầu sôi lửa bỏng đó (Mậu Thân), không người lính nào được ra đường. Cô gái rủ đi xem phim, rủ đi Vũng Tàu… nhưng chàng lính Ngọc Sơn không thể đi được. Sợ người yêu giận nên ông đã viết thành bài100 Phần Trămđể giải thích cho người yêu, mong sự thông cảm của cô gái:

Một trăm em ơi chiều nay một trăm phần trămMột trăm em ơi chiều nay một trăm phần trămNgười yêu anh ơi giờ đây lại cấm trại rồiNào đâu nào biết tâm tư người línhLòng anh nao nao mỗi khi ta hẹn nhau với em tâm tình…

Xin em nhớ cho rằng chuyện lính biết trước được đâuMà dẫu lính hay đa tình nhưngmãi mãi vẫn yêu chỉ yêu một ngườimột người mà thôi và yêu trọn đờimột giây về phép anh xin dành cho em đó

Một trăm em ơi chiều nay một trăm phần trămMột trăm em ơi chiều nay một trăm phần trămNày em yêu ơi vì anh là lính chung tìnhĐừng ghen và nhớ xin em đừng hờn dỗiChiều nay không em thấy yêu em nhiều hơn cớ sao em buồn…

Click để nghe 100 Phần Trăm – Hùng Cường hát trước 1975

Nhạc sĩ kể thêm, lúc đó ông có người bạn là nhạc sĩ Tuấn Hải, cùng làm việc chung trong hãng dĩa Continental của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Lúc dó Ngọc Sơn có ý tưởng để viết bài hát, nhưng không thể hoàn thiện thành bài được, nên rủ nhạc sĩ Tuấn Hải viết chung. Trong phần nhạc tờ phát hành trước 1975, bài hát được ghi tên tác giả là Ngọc Sơn – Tuấn Hải. Có một quy luật bất thành văn trong việc ghi tên sáng tác nhạc trước 75, đó là người viết lời được ghi tên trước và người viết nhạc được ghi tên sau.

Bài hát100 Phần Trămđược nhạc sĩ Ngọc Sơn tự nhận xét là không phải là xuất sắc, nhưng lại rất được công chúng yêu mến thời đó qua tiếng hát Hùng Cường. Sau khi viết nhạc xong, nhạc sĩ Ngọc Sơn nghĩ ngay đến người bạn lúc trẻ của mình là Hùng Cường, ông cho rằng chỉ có giọng ca này mới truyền tải được trọn vẹn tinh thần của bài hát.

Khi100 Phần Trămđược phát hành nhạc tờ thì bán rất chạy và tái bản nhiều lần, ông giám đốc nhà in cho biết là 4 máy in hoạt động hết công suất chỉ để in bài hát này nhưng cũng không kịp để phát hành.

Trở lại câu chuyện tình trong bài hát, họ yêu nhau được hơn 1 năm thì phải chia tay vì gia đình của cô gái không đồng ý, một phần là do không muốn cô gái quen với nghệ sĩ. Đêm chia tay, họ đứng yên lặng bên nhau trong sân trường Bác Ái. Cô gái đã khóc không ngừng. Dù rất yêu nhưng cô cùng đành vì chữ hiếu mà lìa xa. Sau đêm đó, nhạc sĩ Ngọc Sơn đã viết ca khúcCòn Gì Nói Đêm Nayđể ghi dấu đêm buồn định mệnh đó:

Đêm nay là đêm cuối,ngày mai đôi đứa đôi đường,nghìn sầu trút hết đêm nàylệ buồn chỉ thay lời nói.

Em ơi đời ngang trái thì trách duyên kiếp đôi mình,đau thương mới biết yêu nhiềunghẹn ngào tiếc đêm không dài…

Đêm chia ly, họ đã khóc rất nhiều. Dường như chỉ một ca khúcCòn Gì Nói Đêm Naythì không thể nói hết được tâm tư đau đớn của mình, nhạc sĩ Ngọc Sơn viết tiếpNét Son Buồnđể gửi cố nhân:

Khóc đi khóc cho vơi sầuEm khóc đi, khóc duyên hững hờ.Để lại dấu tích trong đời

Một mai em về với chồngMang theo một mối u hoàiChất ngất thiên thu…

Nhạc sĩ Ngọc Sơn giải thích về tên bài hátNét Son Buồn, đó là cô gái còn rất trẻ, môi còn trinh nguyên, ông đã gọi tênNét Son Buồnđể ghi dấu lần đầu được kề môi, rồi để lại nỗi buồn “chất ngất thiên thu”.

Click để nghe Nét Son Buồn – Thanh Lan hát trước 1975

Nét Son Buồnđược hoàn thành năm 1969 và ca sĩ Thanh Lan hát đầu tiên. Sau năm 1975, có nhiều nữ ca sĩ trình bày lại ở hải ngoại, như Khánh Ly, Lệ Thu, nhưng Ngọc Sơn cho biết ông thích nhất bản thu của cố ca sĩ Ngọc Lan.

Nói về mối tình không thể nào quên này, người nhạc sĩ cho biết ông vẫn còn lưu luyến trong rất nhiều năm sau đó. Liên tục vài tháng sau khi chia tay, mỗi buổi sáng ông vẫn theo dõi người yêu từ xa, chỉ đứng ở bên kia đường lén nhìn theo hình dáng cũ rồi lặng lẽ ra về…

Trong tất cả những sáng tác sau này của nhạc sĩ Ngọc Sơn vẫn còn phảng phất cuộc tình tiếc nuối năm xưa. Ông chưa bao giờ giấu giếm chuyện tình mà ông nói rằng đã “khắc cốt ghi tâm” này với ai, thậm chí là với chính người vợ của mình. Sau này, khi viết nhạc cho nhiều bộ phim mang nội dung tình buồn, ông lại liên tưởng đến câu chuyện thời tuổi trẻ đó để sáng tác.

Hơn 40 năm sau đó, nhạc sĩ Ngọc Sơn đã viết về những kỷ niệm của mối tình này như sau:

Vòng xoáy tháng năm vô tìnhDòng đời phiêu lãng vô tâm…

Giật mình thương lại 42 mùa xuân đã vô tình trôi qua thật nhanh… Nhìn gương đời thấy tóc mình bạc trắng mái đầu mà ngậm ngùi theo mệnh số.

Suốt 44 năm tôi cõng tình đau lận đận đi gần hết những chặng đường đời, dù người chối bỏ ra đi từ dạo ấy. Người ơi, nhưng tôi vẫn ấp ủ mang theo tình chết trong dại khờ.

Đêm nay trong căn phòng yên tĩnh chỉ có tôi, và tôi ngồi lặng lẽ suy ngẫm lại chuyện đời mình sao quá bẽ bàng. Đâu đây nhà ai văng vẳng vọng lại tiếng hát Giao Linh nghe buồn thảm, xoay xoáy nhẹ vào hồn tôi từng lời ca đau…

Đêm nay là đêm cuối,ngày mai đôi đứa đôi đường,nghìn sầu trút hết đêm nàylệ buồn chỉ thay lời nói.

Em ơi đời ngang tráithì trách duyên kiếp đôi mình,đau thương mới biết yêu nhiềunghẹn ngào tiếc đêm không dài.

Mai em về với chồng, lặng nhìn em bước sang sôngBuồn giấu nước mắt, pháo hồng đốt chết tuổi xuânEm lên xe hoa rồi tình đầu dở dang,tình em người đón người đưa.

Trời giăng mưa ngâu thấy buồn không emĐêm nay ngồi bên nhau nhẹ vuốt tà áo em thươngNâng niu mái tóc buông dài, lệ buồn nói câu từ giãEm ơi vầng trăng đó, ngày xưa đã chứng câu thềYêu nhau đến thác cho trọn, nào ngờ giấc mơ không tròn…

(Còn Gì Nói Đêm Nay, sáng tác Ngọc Sơn, tiếng hát Giao Linh trong dĩa nhựa Dư Âm)

Dĩ vãng đã chợt hiện về như những đoạn phim buồn cứ chập chờn vờn trong tôi. Nhớ vào một đêm ấy, người và tôi ngồi bên nhau nơi góc sân trường “Bác Ái”, hai người cứ lặng im không nói một lời gì, thỉnh thoảng nghe tiếng thở dài, hòa lẫn đâu đây vài điệu buồn của loài dế đêm buông tiếng than nức nở, như đồng cảm xót xa cho một cuộc tình sắp ly tan.

Người đã khóc, khóc rất nhiều cho đêm hạ vàng đầy suối lệ, rơi xuống đời sầu ánh lên lẻ loi. Giọt lệ người chìm sâu vô vọng cô liêu, cũng đành thôi, xin nói lời giã biệt. Hai đường đời hai lối tuyệt vọng yêu, thôi em, thôi nhé thôi đừng khóc, cứ để hồn tôi tuyết phủ sâu, người dựng nên thập giá, treo ta lên mộ tình… Người khóc, ta khóc, giọt lệ này có nghĩa gì đâu hỡi người, rồi mai chúng mình cũng đôi ngả chia ly mà thôi.

Người vì chữ hiếu phụ tình tôi, còn tôi son sắc nợ tình người…

Sóng đời một kiếp long đongHồn ai lạc bước xuống đời trần aiKhẽ buông lên tiếng thở dàiDư âm lắng đọng mi ai đẫm sầu

Một mình độc ẩm đêm thâuÔm vầng trăng lạnh điểm mầu hơi sươngRu ta giấc mộng bình thườngRu đời gió bụi đau thương ngậm ngùi…

Sao trách người xa lại lỗi thề, có lẽ vì đêm nay ta thức bồi hồi cùng ta ư? Ta nghe bóng tối miệt mài trong ta, hai phương trời hoang phế vẫn chia hai. Ta giấu tương tư vào giấc mộng, ta âm thầm dỗ giấc ngủ tôi.

Khóc đi khóc cho vơi sầuEm khóc đi, khóc duyên hững hờ.Để lại dấu tích trong đời

Một mai em về với chồngMang theo một mối u hoàiChất ngất thiên thu.

Em khóc đi, em khóc điKhóc cho đêm dàiKhóc cho cuộc đờiĐổi trắng thay đen

Khóc cho tình mìnhCòn nhiều gian dốiNên đôi ta cònNước mắt chua cayEm khóc đi mà thôi.

Nét son dở dang môi sầu.Ngõ hoang bước chân gục đầu.Tiếc thương trăm chiều.

Giòng đời nước cuốn hoa trôi.Một mai em về với chồng.Thương em một mối tình sầuGiấu kín trong tim.(Nét Son Buồn, sáng tác Ngọc Sơn)

Người về bên ấy vui khôngCòn tôi cõng sầu bên này song tương…

Nghĩ xưa hai tôi gặp nhau quen nhau rồi yêu nhau, người 18 tuổi đời, tôi là người lính trong thời loạn, tình hoa bướm nảy sinh. Cũng từ đó tình tôi lận đận, cuối cùng tôi rước tình sầu thiên thu.

44 năm tình tôi dâng nấm độc, đếm từng ngày qua bài ca tôi viết cho người. Chắc bên kia bờ đại dương người đã được nghe, cũng hiểu chút lòng thủy chung của kiếp tình mê muội, nhớ trong tình yêu, yêu trong tình nhớ, để rồi tôi gom nhặt từng lời ca đau gối mộng tàn.

Cố nhân ơi, giờ này người đang hạnh phúc bên ấy, hay cùng nỗi sầu như tôi?

Mời bạn đọc xem lại chương trình Jimmy Show, nghe nhạc sĩ Ngọc Sơn kể lại câu chuyện này:

Đông Kha (nhacxua.vn) biên soạn

Nhạc sĩ Ngọc Sơn sinh năm 1934, sinh ra trong một gia đình nghèo không có truyền thống nghệ thuật....

Nhạc sĩ Ngọc Sơn (thế hệ trước 1975) nổi tiếng với nhiều ca khúc nhạc vàng như 100 Phần Trăm,...

Nhạc sĩ Ngọc Sơn (thế hệ trước 1975) nổi tiếng với nhiều ca khúc nhạc vàng như 100 Phần Trăm,...

Ca sĩ Ngọc Sơn tên thật là Phạm Ngọc Sơn, sinh năm 1968, bắt đầu nổi tiếng từ những năm...

Kể Từ  Đêm Đó - Thanh Thúy  Kể Từ  Đêm Đó - Giao Linh Đêm nao anh kể chuyện mình...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"100 Phần Trăm", "Nét Son Buồn", và "Còn Gì Nói Đêm Nay" là ba ca khúc nổi bật của nhạc sĩ Ngọc Sơn (sinh năm 1934), được sáng tác vào cuối thập niên 1960. Các ca khúc này thuộc dòng nhạc vàng, nhạc kích động, và nhạc tình buồn, đều khắc họa sâu sắc một mối tình đầu "khắc cốt ghi tâm" của người nhạc sĩ. "100 Phần Trăm" được ra đời năm 1968, do nhạc sĩ Ngọc Sơn viết lời và Tuấn Hải viết nhạc, nổi tiếng qua tiếng hát Hùng Cường. "Nét Son Buồn" hoàn thành năm 1969, lần đầu tiên được ca sĩ Thanh Lan trình bày. "Còn Gì Nói Đêm Nay" cũng là một tác phẩm ghi dấu cuộc tình này.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Ca khúc "100 Phần Trăm" mang âm hưởng nhạc kích động, với lời ca trực tiếp, chân thật, thể hiện tâm trạng của người lính bị cấm trại, đồng thời khẳng định tình yêu chung thủy dành cho người yêu. Những câu hát như "Một trăm em ơi chiều nay một trăm phần trăm", "Người yêu anh ơi giờ đây lại cấm trại rồi", hay "lòng anh nao nao mỗi khi ta hẹn nhau với em tâm tình... mãi mãi vẫn yêu chỉ yêu một người" đã truyền tải rõ ràng thông điệp và cảm xúc của nhạc sĩ. Nhạc sĩ Ngọc Sơn tự nhận xét bài hát không phải là xuất sắc về mặt kỹ thuật nhưng lại rất được công chúng yêu mến.

"Còn Gì Nói Đêm Nay" là một bản tình ca buồn, đầy tiếc nuối về sự chia ly. Lời ca thể hiện sự đau khổ, nghẹn ngào khi phải chấp nhận chia xa, với những dòng như "Đêm nay là đêm cuối, ngày mai đôi đứa đôi đường, nghìn sầu trút hết đêm này lệ buồn chỉ thay lời nói", "đau thương mới biết yêu nhiều nghẹn ngào tiếc đêm không dài".

"Nét Son Buồn" tiếp tục là khúc tình ca thấm đẫm nỗi buồn và sự u hoài. Lời ca kêu gọi người yêu "Khóc đi khóc cho vơi sầu Em khóc đi, khóc duyên hững hờ" và diễn tả nỗi đau khi người yêu đi lấy chồng: "Một mai em về với chồng Mang theo một mối u hoài Chất ngất thiên thu". "Nét son dở dang môi sầu" là một hình ảnh ẩn dụ đầy ám ảnh, thể hiện sự dang dở của mối tình đầu.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"100 Phần Trăm" đã trở thành một trong những ca khúc rất được yêu mến trước năm 1975, đặc biệt qua tiếng hát của ca sĩ Hùng Cường. Nhạc sĩ Ngọc Sơn cho biết ông tin rằng chỉ có giọng ca của Hùng Cường mới có thể truyền tải trọn vẹn tinh thần của bài hát. Bản nhạc tờ của "100 Phần Trăm" đã bán rất chạy, tái bản nhiều lần, thậm chí giám đốc nhà in còn cho biết 4 máy in hoạt động hết công suất vẫn không kịp phát hành.

"Nét Son Buồn" được ca sĩ Thanh Lan hát lần đầu tiên trước năm 1975. Sau năm 1975, ca khúc này được nhiều nữ ca sĩ hải ngoại trình bày lại như Khánh Ly, Lệ Thu. Tuy nhiên, nhạc sĩ Ngọc Sơn bày tỏ sự yêu thích nhất đối với bản thu của cố ca sĩ Ngọc Lan.

"Còn Gì Nói Đêm Nay" cũng được nhiều ca sĩ thể hiện, trong đó có bản thu của Giao Linh trong dĩa nhựa Dư Âm.

Cả ba ca khúc này, cùng với nhiều tác phẩm khác của nhạc sĩ Ngọc Sơn, vẫn còn phảng phất hình bóng của mối tình đầu tiếc nuối năm xưa, chứng tỏ sức ảnh hưởng sâu sắc của câu chuyện tình này đối với sự nghiệp sáng tác của ông.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Cả ba ca khúc "100 Phần Trăm", "Nét Son Buồn", và "Còn Gì Nói Đêm Nay" đều gắn liền với một câu chuyện tình sâu đậm của nhạc sĩ Ngọc Sơn vào năm 1968, khi ông ở trong quân ngũ. Thời điểm đó, trong biến cố Mậu Thân, đơn vị của nhạc sĩ đóng quân tại Trường trung học Bác Ái Học viện (nay là Đại Học Sài Gòn). Một cô gái trẻ 17-18 tuổi, đang học trung học ở trường Hưng Đạo (nay là trường Sân Khấu Điện Ảnh), tản cư từ Quận 8 đến tạm trú tại trường, đã gặp gỡ và phải lòng người lính Ngọc Sơn.

Hoàn cảnh ra đời của "100 Phần Trăm" là khi Ngọc Sơn bị cấm trại hoàn toàn ("100 phần trăm") do tình hình chiến sự khẩn cấp. Cô gái trẻ không biết điều này và liên tục rủ ông đi xem phim, đi Vũng Tàu. Sợ người yêu giận, nhạc sĩ đã viết nên ca khúc "100 Phần Trăm" để giải thích và mong sự thông cảm từ cô gái. Ban đầu, ông có ý tưởng nhưng không thể hoàn thiện, nên đã rủ người bạn là nhạc sĩ Tuấn Hải viết chung.

Mối tình kéo dài hơn một năm thì phải chia tay do gia đình cô gái không đồng ý, một phần vì không muốn cô quen với nghệ sĩ. Đêm chia tay định mệnh diễn ra tại sân trường Bác Ái, cô gái đã khóc không ngừng. Trong đêm buồn đó, nhạc sĩ Ngọc Sơn đã sáng tác "Còn Gì Nói Đêm Nay" để ghi dấu khoảnh khắc đau khổ này.

Sau đó, dường như không thể diễn tả hết tâm tư đau đớn chỉ với một ca khúc, nhạc sĩ Ngọc Sơn tiếp tục viết "Nét Son Buồn" để gửi đến cố nhân. Tên ca khúc này được nhạc sĩ giải thích là để ghi dấu lần đầu tiên ông được kề môi người yêu (cô gái còn rất trẻ, môi còn trinh nguyên), rồi để lại nỗi buồn "chất ngất thiên thu".

Mối tình này đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn nhạc sĩ Ngọc Sơn. Ông vẫn còn lưu luyến trong rất nhiều năm sau đó, thậm chí theo dõi người yêu từ xa mỗi buổi sáng trong vài tháng sau chia tay. Hơn 40 năm sau, ông vẫn còn viết về những kỷ niệm của mối tình này. Nhạc sĩ Ngọc Sơn chưa bao giờ giấu giếm câu chuyện tình này với bất kỳ ai, kể cả với người vợ của mình, và thường liên tưởng đến mối tình tuổi trẻ này khi sáng tác nhạc cho các bộ phim tình buồn sau này.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Theo dữ liệu trên nhạc tờ phát hành trước năm 1975, ca khúc "100 Phần Trăm" được ghi tên tác giả là Ngọc Sơn – Tuấn Hải. "Nét Son Buồn" và "Còn Gì Nói Đêm Nay" là các sáng tác riêng của nhạc sĩ Ngọc Sơn.

Đang cập nhật.