Tác phẩm nghệ thuật

Bài không tên số 5

Một sáng tác của Nhạc sĩ Vũ Thành An

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Đó là những câu hát nổi tiếng trong ca khúcBài Không Tên Số 5của nhạc sĩ Vũ Thành An, được ông viết cho người vợ đầu tiên của mình là Nguyễn Thị Thoa.

Click để nghe Tuấn Ngọc hát Bài Không Tên Số 5 trước 1975

Trước khi lấy vợ năm 1969, nhạc sĩ Vũ Thành An đã trải qua rất nhiều mối tình khác nhau, và có sự trùng hợp là tất cả các cô gái đó đều có gia cảnh khá giả, và những chuyện tình đều bị chia ly cũng vì lý do môn đăng hộ đối, có khi là cô gái bị gia đình ngăn cấm, có khi là vì nhạc sĩ mặc cảm, tự ti với cuộc sống của một nghệ sĩ nghèo. Vì vậy khi gặp được cô nữ sinh Nguyễn Thị Thoa vào khoảng năm 1968, nhạc sĩ Vũ Thành An đã tìm được một sự đồng cảm.

Hoàn cảnh của cô gái rất đáng thương. Cha bị bệnh, mẹ cũng yếu không làm việc được, nên dù còn đi học nhưng cô Thoa quyết định đi làm để mong giúp đỡ gia đình. Điều đó đã làm cho chàng nhạc sĩ thấy cảm phục và trân trọng cô gái nhiều hơn.

Nhạc sĩ Vũ Thành An viết lại trong hồi ký:

“Khi có em bên cạnh, anh cảm thấy bình yên. Anh đã quá mệt mỏi với những cuộc tình đã qua, cho nên muốn đến với em và cùng em xây dựng gia đình.

Em có nhiều nét đặc biệt lắm. Giọng nói em thật êm đềm, nhỏ nhẹ. Khi cười em chỉ chúm chím môi chứ không cười hẳn. Nhưng đối với anh, nét cười đó thật duyên dáng, quyến rũ. Hình ảnh em ra khỏi lớp học ban đêm trong chiếc áo dài ngày đó, bây giờ anh vẫn còn nhớ như in. Anh hiểu vì sao anh đã si mê em.

Chúng ta quen nhau và rồi em đã đồng ý về với anh để cùng “chia nhau nghèo khó, quên lo tương lai mịt mờ”.”

Lời ca khúc Bài Không Tên Số 5:

Quấn quít vân vê tà áoRun run đôi môi mở chàoTiếng nói thơ dại ngày đóBây giờ mộng đời bay cao

Góp hết tương lai vào tiếngYêu thương trao em một đờiHãy sắt se đợi ngày tớiMai rồi ngọt bùi sẽ chia

Mai rồi ngọt bùi sẻ chiaNâng niu cô đơn từng ngàyXoa tay khi em vào đờiMà đời còn nhiều đắng cay

Hãy đến chia nhau nghèo khóQuên lo tương lai mịt mờHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Lâu rồi đời mình cũng quaXin em đôi tay nuột nàXin em đôi môi thật thàThật thà chịu nhiều xót xa

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Bài hát này được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác ngay khi cô Thoa nhận lời về sống chung nhà với ông. Bài Không Tên Số 5 đã được nghệ sĩ Jo Marcel mua bản quyền với giá 10 ngàn đồng, một con số khá lớn vào năm 1969, và nhạc sĩ đã dành toàn bộ tiền này để may áo cưới cho vợ.

Họ đã quen nhau khi cô Thoa vẫn còn là một nữ sinh, nên mở đầu bài hát là nét ngượng ngùng thường thấy của một người nữ sinh trung học. Mỗi lần được người yêu đón đi học về, cô gái vẫn e thẹn vân vê tà áo, mở lời chào mà môi vẫn còn run:

Quấn quít vân vê tà áoRun run đôi môi mở chàoTiếng nói thơ dại ngày đóBây giờ mộng đời bay cao

Từ những ngập ngừng e ngại buổi ban đầu, đến bây giờ mộng đời đã bay cao, vì tình lứa đôi đã trọn trao nhau, và như nhạc sĩ kể lại, mọi sự sau đó đến rất đẹp, rất thơ mộng. Trong số 10 bài hát không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước năm 1975, có lẽBài Không Tên Số 5là có nội dung tươi sáng nhất, đầy tin yêu nhất giữa một loạt tình khúc buồn và có phần u uẩn:

Góp hết tương lai vào tiếngYêu thương trao em một đờiHãy sắt se đợi ngày tớiMai rồi ngọt bùi sẻ chia

Mai rồi ngọt bùi sẻ chiaNâng niu cô đơn từng ngàyXoa tay khi em vào đờiMà đời còn nhiều đắng cay

Dù tình duyên trọn vẹn, nhưng“đời còn nhiều đắng cay”,bởi vì trong cuộc sống này không chỉ có tình yêu, vì tương lai phía trước còn phải đối mặt với đầy rẫy những có khăn của cuộc sống mưu sinh, nên vẫn còn đó nhiều nỗi lo toan. Vậy nên chàng nhạc sĩ đã“góp hết tương lai vào tiếng yêu thương”để trao về người, khuyên người và khuyên mình hãy cùng nhau sắt se đợi một ngày được ngọt bùi sẻ chia, trong một tương lai tốt đẹp hơn.

Click để nghe Tuấn Ngọc hát (sau 1975)

Hãy đến chia nhau nghèo khóQuên lo tương lai mịt mờHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Lâu rồi đời mình cũng quaXin em đôi tay nuột nàXin em đôi môi thật thàThật thà chịu nhiều xót xa

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Câu hát“Hãy cố yêu người mà sống”sau này thường được nhắc lại, như là một lời khuyên dành cho những người cảm thấy cuộc sống bế tắc. Bởi suy cho cùng thì thứ duy nhất có ý nghĩa trên đời này là tình yêu thương, có được nó thì sẽ có động lực to lớn để vượt qua được tất cả mọi khó khăn trên đời.

Đoạn hát này cũng thể hiện sự trân trọng vô bờ mà nhạc sĩ Vũ Thành An dành tặng cho vợ sắp cưới. Đôi tay nuột nà, đôi môi thật thà kia đáng lẽ xứng đáng phải có được những điều tốt đẹp nhất, nhưng nàng vẫn chấp nhận một cuộc sống khó khăn, chịu nhiều xót xa để nên duyên cùng một người chồng với đôi bàn tay trắng, đối diện với sự nghèo khó và tương lai mịt mờ, để cùng nhau vươn vai xây lập cuộc đời từ con số 0 tròn trĩnh.

Và trời cũng không phụ lòng người, không phụ những cố gắng của đôi vợ chồng trẻ, nên những điều tốt đẹp dần đến với họ. Nhạc sĩ Vũ Thành An kể lại trong hồi ký rằng những ông thầy xem tử vi hồi đó nói cô Thoa có số Vượng phu ích tử, và đã đúng như vậy thật. Ngày đứa con chào đời vào tháng 5 năm 1973 cũng là thời điểm mà Vũ Thành An đi nhận chức Trưởng Ty Thông Tin Gia Định khi mới tròn 30 tuổi (tương đương với chức Giám đốc sở của một tỉnh hiện nay). Ông đã bắt đầu có được công danh với đời.

Nửa năm sau, Vũ Thành An được cử đi Hà Lan để tu nghiệp ngành phát thanh, sau đó về làm Vụ trưởng Vụ văn hóa trong chính phủ đệ nhị cộng hòa vào cuối năm 1974, một chức vụ rất cao so với một người mới 31 tuổi. Chỉ trong vài tháng, ông được giao những công việc rất quan trong như Giám đốc báo chí, Chánh sở Chương trình kiêm Chánh sở kế hoạch của Đài phát thanh Sài Gòn.

Đường công danh rạng rỡ nhưng thật ngắn ngủi. Sau 1975, vì đã giữ nhiều chức vụ quan trọng như vậy của chế độ cũ nên Vũ Thành An bị ở tù tròn 10 năm, để lại người vợ đơn chiếc và “thật thà chịu nhiều xót xa”.

Năm 1984, khi đang ở trại Nam Hà, ông quyết định ký giấy ly hôn để vợ hoàn thành thủ tục để đưa con đi định cư ở Hoa Kỳ. Chia tay nhưng vẫn trân trọng những ký ức đẹp về nhau, một thời tình nghĩa vợ chồng đã cùng nhau trải qua nhiều thăng trầm, từ gian khó đến vinh hoa ngắn ngủi, nhạc sĩ Vũ Thành An nhắc đến vợ trong hồi ký:

“Anh cảm phục em mấy mươi năm qua đã một mình nuôi dạy con trai chúng ta khôn lớn và nên người.

Xin cho em cuối đời được bình yên”

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Vũ Thành An là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc trữ tình miền...

Trong sự nghiệp sáng tác âm nhạc có được nhiều thành công của nhạc sĩ Vũ Thành An, có thể...

Trong số những bài nhạc không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước 1975, thì bài được...

Cũng như Bài Không Tên Số 6, nhạc sĩ Vũ Thành An nói rằng Bài Không Tên Số 7 không...

Trong loạt bài đã đăng về những bài không tên bất hủ của nhạc sĩ Vũ Thành An, chúng tôi...

Đêm sâu mái tóc em dài Buông xuôi, xuôi theo dòng đời Mà đời dài như tiếng kinh cầu Còn...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Bài không tên số 5" là một trong những ca khúc nổi bật thuộc chuỗi "Bài không tên" của nhạc sĩ Vũ Thành An, được sáng tác vào khoảng năm 1969. Đây là một tình khúc trữ tình, mang nội dung tươi sáng và tràn đầy tin yêu, khác biệt với một số tác phẩm u uẩn hơn trong cùng series. Ca khúc được nhạc sĩ Vũ Thành An viết riêng cho người vợ đầu tiên của mình, bà Nguyễn Thị Thoa. Trong số các nghệ sĩ từng thể hiện, Tuấn Ngọc là giọng ca gắn liền với tác phẩm này, qua cả hai phiên bản trước và sau năm 1975.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Bài không tên số 5" được đánh giá là một trong những ca khúc có nội dung tươi sáng nhất, đầy tin yêu nhất trong loạt "Bài không tên" của Vũ Thành An trước năm 1975. Lời ca mở đầu khắc họa hình ảnh ngây thơ, e thẹn của một nữ sinh khi mới chớm yêu:

Quấn quít vân vê tà áo

Run run đôi môi mở chào

Tiếng nói thơ dại ngày đó

Bây giờ mộng đời bay cao

Từ sự ngập ngừng ban đầu, tình yêu đã thăng hoa thành một lời hẹn ước trọn đời, dù biết rõ phía trước còn nhiều khó khăn:

Góp hết tương lai vào tiếng

Yêu thương trao em một đời

Hãy sắt se đợi ngày tới

Mai rồi ngọt bùi sẽ chia

Và:

Nâng niu cô đơn từng ngày

Xoa tay khi em vào đời

Mà đời còn nhiều đắng cay

Ca khúc là lời nhắn nhủ chân thành từ người nhạc sĩ dành cho người vợ tương lai và cũng là lời tự nhủ cho chính mình về ý chí vượt lên số phận:

Hãy đến chia nhau nghèo khó

Quên lo tương lai mịt mờ

Hãy cố yêu người mà sống

Lâu rồi đời mình cũng qua

Đoạn lời "Hãy cố yêu người mà sống" đã trở thành một câu nói đầy ý nghĩa, thường được trích dẫn như một lời khuyên cho những ai cảm thấy bế tắc, khẳng định sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc sống. Vũ Thành An cũng thể hiện sự trân trọng vô bờ dành cho người vợ sắp cưới, người chấp nhận hy sinh hạnh phúc cá nhân để cùng ông xây dựng cuộc sống từ hai bàn tay trắng:

Xin em đôi tay nuột nà

Xin em đôi môi thật thà

Thật thà chịu nhiều xót xa

Hãy cố vươn vai mà đứng

Tô son lên môi lạnh lùng

Hãy cố yêu người mà sống

Lâu rồi đời mình cũng qua

Ca khúc này là sự ca ngợi tình yêu chân thành, bền bỉ, cùng nhau đối mặt với khó khăn và vươn lên trong cuộc sống.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Bài không tên số 5" đã được ca sĩ Tuấn Ngọc thể hiện thành công và ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng qua nhiều thập kỷ, cả trước và sau năm 1975. Câu hát "Hãy cố yêu người mà sống" đặc biệt có sức sống mạnh mẽ, trở thành một triết lý sống, một lời động viên cho những ai đang gặp nghịch cảnh, nhấn mạnh giá trị cốt lõi của tình yêu thương.

Ca khúc này cũng gắn liền với những thăng trầm trong cuộc đời của nhạc sĩ Vũ Thành An. Ông kể lại trong hồi ký rằng cuộc sống vợ chồng ông dần khởi sắc sau khi kết hôn. Vào tháng 5 năm 1973, khi con trai đầu lòng chào đời, ông nhậm chức Trưởng Ty Thông Tin Gia Định (tương đương Giám đốc sở hiện nay) ở tuổi 30. Nửa năm sau, ông được cử đi Hà Lan tu nghiệp và cuối năm 1974 trở thành Vụ trưởng Vụ Văn hóa trong chính phủ Đệ Nhị Cộng hòa, rồi giữ nhiều chức vụ quan trọng khác như Giám đốc báo chí, Chánh sở Chương trình kiêm Chánh sở Kế hoạch của Đài Phát thanh Sài Gòn.

Tuy nhiên, đường công danh của ông ngắn ngủi. Sau năm 1975, Vũ Thành An bị tù 10 năm. Năm 1984, khi đang ở trại Nam Hà, ông ký giấy ly hôn để vợ ông hoàn tất thủ tục định cư ở Hoa Kỳ cùng con trai. Dù chia ly, ông vẫn dành sự trân trọng và cảm phục sâu sắc cho người vợ đã một mình nuôi dạy con khôn lớn.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Trước khi gặp Nguyễn Thị Thoa vào khoảng năm 1968, nhạc sĩ Vũ Thành An đã trải qua nhiều mối tình dang dở, thường do khác biệt gia cảnh hoặc sự mặc cảm về thân phận nghệ sĩ nghèo của ông. Khi gặp cô nữ sinh Nguyễn Thị Thoa, ông tìm thấy sự đồng cảm đặc biệt. Cô Thoa có hoàn cảnh khó khăn, phải vừa đi học vừa đi làm để giúp đỡ gia đình vì cha bệnh nặng, mẹ yếu. Điều này khiến nhạc sĩ Vũ Thành An vô cùng cảm phục và trân trọng.

Ông đã chia sẻ trong hồi ký về tình cảm dành cho bà Thoa: "Khi có em bên cạnh, anh cảm thấy bình yên. Anh đã quá mệt mỏi với những cuộc tình đã qua, cho nên muốn đến với em và cùng em xây dựng gia đình." Ông cũng nhớ như in giọng nói êm đềm, nụ cười chúm chím duyên dáng và hình ảnh cô Thoa trong tà áo dài. "Bài không tên số 5" được Vũ Thành An sáng tác ngay khi cô Thoa nhận lời về sống chung với ông, thể hiện niềm hy vọng và sự sẻ chia trong tình yêu. Năm 1969, nghệ sĩ Jo Marcel đã mua bản quyền ca khúc này với giá 10 ngàn đồng, một số tiền lớn lúc bấy giờ, và nhạc sĩ đã dùng toàn bộ để may áo cưới cho vợ.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Bài Không Tên Số 5 đã được nghệ sĩ Jo Marcel mua bản quyền với giá 10 ngàn đồng vào năm 1969.

Đang cập nhật.

🎵 Lời bài hát & Hợp âm

Hợp Âm Chuẩn
Capo 2
Quấn Emquít vân vê tà áo
Run Amrun đôi môi mở Emchào
Tiếng Gnói thơ dại ngày ấy
Bây B7giờ mộng đời bay cao
Góp Emhết tương lai vào tiếng
Yêu Amthương trao em một Emđời
Hãy Gsắt se đợi ngày tới
Mai B7rồi ngọt bùi sẽ Emchia
Mai Crồi ngọt bùi sẽ Emchia
Nâng Dniu cô đơn từng Amngày
Xoa Emtay khi em vào B7đời
Mà đời còn nhiều đắng B7cay
Hãy Emđến chia nhau nghèo khó
Quên Amlo tương lai mịt Em
Hãy Gcố yêu người mà sống
Lâu B7rồi đời mình cũng Emqua
Lâu Crồi đời mình cũng Emqua
Xin Dem đôi tay nuột Am
Xin Emem đôi môi thật B7thà
Thật thà chịu nhiều xót B7xa
Hãy Emcố vươn lên mà đứng
Amson lên môi lạnh Emlùng
Hãy Gcố quên người mà sống
Lâu B7rồi đời mình cũng Emqua

🎼 Bản phổ & Sheet nhạc