Tác phẩm nghệ thuật

Tuổi Biết Buồn

Một sáng tác của Nhạc sĩ Phạm Duy – Ngọc Chánh

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Tháng 10 năm 1973, ca sĩ Thanh Lan có chuyến lưu diễn đáng nhớ đến Nhật Bản cùng với nhạc sĩ Ngọc Chánh và nhạc sĩ Phạm Duy. Trong khán phòng rộng lớn của Budokan Hall tại thủ đô Tokyu, một sân khấu tròn rất lớn được đặt ở chính giữa với khoảng 100 nhạc công liên tục trình diễn. Đó là sân khấu của Đại hội âm nhạc quốc tế Yamaha. Ca sĩ Thanh Lan đứng chính giữa sân khấu thể hiện ca khúc“Tuổi Biết Buồn”của hai vị nhạc sĩ, giữa vòng vây của khoảng 10 ngàn khán giả Nhật Bản và quốc tế để theo dõi buổi trình diễn của các nghệ sĩ đến từ nhiều nước Âu, Á khác nhau. Tiếng hát Thanh Lan cùng với ca khúc này đã vào đến vòng chung kết của đại hội.

Theo lời kể của nhạc sĩ Ngọc Chánh, đại hội âm nhạc quốc tế Yamaha là cuộc thi âm nhạc thế giới thường niên do hãng Yamaha tổ chức. Năm 1973, ban tổ chức mời đoàn Việt Nam và nhạc sĩ Phạm Duy tham dự. Nhận được lời mời, nhạc sĩ Phạm Duy tìm gặp Ngọc Chánh, ngỏ ý muốn viết chung một ca khúc để gửi dự thi. Trước đó, hai ông từng viết chung hai ca khúc làBao Giờ Biết Tương Tư(1970) vàVết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang(1971), đều rất thành công.

Ca khúcTuổi Biết Buồnra đời với phần nhạc do Ngọc Chánh viết và phần lời do nhạc sĩ Phạm Duy đặt. Sau khi hoàn thành ca khúc, Ngọc Chánh chọn ca sĩ Thanh Lan để trình diễn vì“cô có dáng dấp của một sinh viên, lại đang là một sinh viên Văn Khoa của ban sinh ngữ”,rất phù hợp với nội dung bài hát.

Đối với cả hai nhạc sĩ gạo cội Phạm Duy và Ngọc Chánh,“Tuổi Biết Buồn”không phải là nhạc phẩm đỉnh cao, quan trọng nhất trong sự nghiệp của cả hai ông. Nhưng đối với ca sĩ Thanh Lan, việc thể hiện thành công ca khúc lại là một dấu mốc quan trọng, mở ra những mối cơ duyên với nước Nhật và cho sự nghiệp của cô sau này. Sau đêm diễn, Thanh Lan được hãng đĩa Victor mời ở lại Tokyu thêm 1 tuần để hợp tác thâu âm hai ca khúc tiếng Nhật là Aino hino Kesanaide và Yume Miru (lời Nhật ca khúcTuổi Mộng Mơcủa nhạc sĩ Phạm Duy).

Hơn một năm sau, Thanh Lan lại tiếp tục được mời tham gia bộ phim điện ảnh Number Ten Blues (sau đổi tên thành Goodbye Saigon) do hãng phim Amino và đạo diễn người Nhật thực hiện. Trong đó, Thanh Lan đảm nhiệm vai nữ chính đóng chung với hai diễn viên người Nhật.

Gần 50 năm đã trôi qua, kể từ khi ra đời, nhắc đến“Tuổi Biết Buồn”, người ta vẫn luôn nhớ tới giọng hát trong trẻo và cũng chan chứa nỗi niềm của Thanh Lan…

Click để nghe Thanh Lan hát Tuổi Biết Buồn trước 1975

Cùng trong năm 1973, khi đạo diễn Lê Dân làm cuốn phim Trường Tôi (nhạc sĩ Quốc Dũng đóng vai nam chính), ông có mời Thanh Lan tham gia diễn xuất trong một phân đoạn, đóng vai chính mình là ca sĩ Thanh Lan và hát ca khúcTuổi Biết Buồncho học sinh toàn trường nghe, mời các bạn xem lại phân cảnh đó sau đây:

Bài hát nói về nỗi nhớ tiếc một thuở ấu thơ nhiều kỷ niệm, đầy màu sắc của một cô gái đến “tuổi biết buồn”:

Buồn đã tới rồi, một buổi sáng mưa rơiMưa đã cuốn mây về dĩ vãng xa vờiÔi những bước chân chim có nhớ vườn hồng,Nhớ khung cửa song, và còn nhớ tới em không?

Cô gái vừa bước qua tuổi biết buồn, cái tuổi bắt đầu có những bâng khuâng mơ mộng, và một buổi sáng mưa rơi cũng trở thành cái cớ cho những nỗi buồn vu vơ tìm đến, đưa nàng về lại dĩ vãng, lần theo những bước chân chim thăm lại “vườn hồng”. Cũng như bao nhiêu người đã từng đi qua tuổi thần tiên, nàng cũng có những ngày tháng êm đềm yêu dấu, ở cái tuổi mà mọi thứ xung quanh dường như đều là màu hồng, tuổi của những đùa vui và vô lo, vô nghĩ.

Buồn đã tới rồi, một chiều tím trên sôngLàm cho úa vàng từng mộng ước tươi hồngÔi những chú nai tơ, công chúa rừng già,Nơi hoang đường xa, cửa đã khép ngăn em về…

Nhớ bé xưa cùng chơi, đuổi nhau dưới bóng hàng câyNấu nướng hay nhảy dây, vòng chơi cuốn theo tuổi sayNụ hoa dắt trên đầu, tặng nhau đứng bên cầu,Đâu ngờ dòng đời đang cuốn mau…

Buồn đã biết rồi thì chờ đến cơn vuiBàn chân ấu thời dần mạnh bước chân đờiMang dĩ vãng trong tay trên quãng đường dàiLưu vật còn đây, rồi còn tiếc thơ ngây hoài…

Nhớ bé xưa cùng chơi, đuổi nhau dưới bóng hàng câyNấu nướng hay nhảy dây, vòng chơi cuốn theo tuổi sayNụ hôn lúc ban đầu, hẹn nhau lúc đứng bên cầu,Đâu ngờ dòng đời đang cuốn mau

Khi mộng ước đang tươi hồng thì một ngày kia nàng nhận ra rằng mình vừa bước qua đến cái tuổi biết buồn, nên sẽ không bao giờ có thể quay ngược gót chân để về lại dĩ vãng êm đềm đó được một lần nào nữa. Bởi vì “cửa đã khép ngăn em về”,và tuổi thần tiên đẹp như cổ tích cónhững chú nai tơ, công chúa rừng giàđó đã vĩnh viễn đứng ở bên kia ranh giới, vào lúc nàng bước chân qua cánh cửa một chiều để đến vùng trời khác, nơi có những cuộc tình len lén vào cửa mở lớn tim nàng, nơi có bao nhiêu nỗi băn khoăn vì đến tuổi phải yêu người:

Buồn đã tới rồi, một buổi tối không trăngTình len lén vào cửa mở lớn tim nàngÔi những phút say sưa, những phút dịu dàng,Yêu người mà sao lòng còn mãi mãi băn khoăn…

Buồn đã tới rồi, cả một trắng đêm khơiTình đã hoen màu vàng cả tóc mây ngờiÔi những mối dây tơ đã rối mù rồiOan tình đầy vơi mở rộng lưới giam bao người…

Nhớ lúc vai kề vai, dìu nhau đi giữa hàng dươngThấy bóng soi hồ trong, ngừng chân dưới gốc đồi thôngNụ hôn lúc ban đầu thần tiên dẫn ta vào,Ai ngờ cuộc tình tan vỡ mau…

Ở tuổi biết yêu người, cô gái bắt đầu thấy được sự phức tạp của cuộc đời, những rối mù của mối dây tơ và vòng lưới tình ái đã giam bao người…

Click để nghe video Tuổi Biết Buồn

Buồn đã biết rồi từ thuở biết thương yêuTình sẽ lớn dần và buồn sẽ thêm nhiềuMang những vết thương đi trong cõi đời dàiÔi tuổi buồn ơi! Tuổi còn mãi theo ta hoài…

Tuổi biết buồn là tuổi bắt đầu biết yêu thương, và nỗi buồn sẽ càng nhiều thêm cũng như tình kia dần được nuôi lớn. Càng yêu thương thì càng phải mang thêm nhiều âu lo, mang thêm nhiều vết thương lòng. Tuổi thần tiên thì chỉ hữu hạn, còn tuổi biết buồn và tuổi buồn sẽ đi theo nàng hoài trong một cõi đời dài…

Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Phạm Duy viết về mùa Xuân rất nhiều. Ở đây, tôi xin nêu một vài cảm nhận về mùa Xuân...

Trong số những ca khúc viết thời đi kháng chiến của nhạc sĩ Phạm Duy, hầu hết là những ca...

Những ca khúc tân nhạc viết về Mùa Xuân được sáng tác vào đầu những năm 1950 vốn không phải...

Trong tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Phạm Duy có thể không phải là người tài năng nhất, không phải...

Sau đây là bài viết của cố danh ca Quỳnh Giao nói về Đường Chiều Lá Rụng, một ca khúc...

Sau khi vào tới miền Nam, hát xong tại Sài Gòn, gánh hát Đức Huy khởi sự xuống Lục tỉnh....

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Tuổi Biết Buồn" là một ca khúc tân nhạc ra đời vào năm 1973, với phần nhạc do nhạc sĩ Ngọc Chánh sáng tác và phần lời do nhạc sĩ Phạm Duy đặt. Ca khúc được biết đến rộng rãi qua giọng hát của ca sĩ Thanh Lan, đặc biệt là màn trình diễn ấn tượng của cô tại Đại hội âm nhạc quốc tế Yamaha năm 1973 ở Nhật Bản, nơi ca khúc này đã lọt vào vòng chung kết. "Tuổi Biết Buồn" thể hiện nỗi bâng khuâng, tiếc nuối về tuổi thơ và những cảm xúc phức tạp khi bước vào tuổi trưởng thành, tuổi biết yêu và biết buồn.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Phần nhạc của "Tuổi Biết Buồn" do Ngọc Chánh đảm nhiệm, mang một giai điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, làm nền cho phần lời thơ đầy chất tự sự của Phạm Duy. Lời ca của Phạm Duy đã khắc họa một cách tinh tế hành trình cảm xúc của một cô gái trẻ khi bước qua tuổi ấu thơ vô tư để đến với "tuổi biết buồn" với những bâng khuâng, mơ mộng và cả những nỗi niềm riêng tư.

Bài hát mở đầu bằng nỗi nhớ tiếc về một tuổi thơ nhiều kỷ niệm, màu sắc, khi "Buồn đã tới rồi, một buổi sáng mưa rơi" và gợi lại hình ảnh "những bước chân chim", "vườn hồng", "khung cửa song". Tuổi thần tiên, tuổi của những đùa vui và vô lo, vô nghĩ được miêu tả qua "những chú nai tơ, công chúa rừng già".

Tuy nhiên, cô gái nhận ra rằng mình không thể quay lại tuổi thơ ấy: "cửa đã khép ngăn em về". Cô đã bước vào một vùng trời khác, nơi những cuộc tình len lén tìm đến. "Tuổi biết buồn" là tuổi bắt đầu biết yêu, nhưng tình yêu cũng đi kèm với những phức tạp, những "mối dây tơ đã rối mù rồi", và những "oan tình đầy vơi mở rộng lưới giam bao người". Lời bài hát cũng ám chỉ sự mong manh của tình yêu đầu qua câu "Nụ hôn lúc ban đầu thần tiên dẫn ta vào, Ai ngờ cuộc tình tan vỡ mau".

Cuối cùng, ca khúc đúc kết rằng "Buồn đã biết rồi từ thuở biết thương yêu, Tình sẽ lớn dần và buồn sẽ thêm nhiều". Tuổi biết yêu cũng là tuổi phải mang theo những âu lo, những vết thương lòng, và "Tuổi buồn ơi! Tuổi còn mãi theo ta hoài…".

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

Ca sĩ Thanh Lan đã thể hiện thành công ca khúc "Tuổi Biết Buồn" tại Budokan Hall, thủ đô Tokyo, trước khoảng 10.000 khán giả Nhật Bản và quốc tế, và đưa bài hát vào đến vòng chung kết của Đại hội âm nhạc quốc tế Yamaha. Màn trình diễn này đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp của Thanh Lan, mở ra nhiều cơ duyên với nước Nhật. Sau đêm diễn, cô được hãng đĩa Victor mời ở lại Tokyo thêm một tuần để thu âm hai ca khúc tiếng Nhật là "Aino hino Kesanaide" và "Yume Miru" (lời Nhật của ca khúc "Tuổi Mộng Mơ" của Phạm Duy). Hơn một năm sau, Thanh Lan tiếp tục được mời tham gia bộ phim điện ảnh "Number Ten Blues" (sau đổi tên thành "Goodbye Saigon") do hãng phim Amino và đạo diễn người Nhật thực hiện, trong đó cô đảm nhiệm vai nữ chính.

Ngoài ra, trong cùng năm 1973, khi đạo diễn Lê Dân thực hiện bộ phim "Trường Tôi", Thanh Lan cũng được mời tham gia diễn xuất trong một phân đoạn, đóng vai chính mình là ca sĩ Thanh Lan và trình bày ca khúc "Tuổi Biết Buồn" cho học sinh toàn trường nghe.

Mặc dù "Tuổi Biết Buồn" không phải là nhạc phẩm đỉnh cao hay quan trọng nhất trong sự nghiệp của Phạm Duy và Ngọc Chánh, nhưng đối với ca sĩ Thanh Lan, đây là một dấu ấn khó quên. Gần 50 năm sau khi ra đời, mỗi khi nhắc đến "Tuổi Biết Buồn", người ta vẫn luôn nhớ tới giọng hát trong trẻo nhưng cũng chan chứa nỗi niềm của Thanh Lan.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Tháng 10 năm 1973, Đại hội âm nhạc quốc tế Yamaha, một cuộc thi âm nhạc thế giới thường niên do hãng Yamaha tổ chức, đã gửi lời mời đoàn Việt Nam và nhạc sĩ Phạm Duy tham dự. Nhận được lời mời, nhạc sĩ Phạm Duy đã tìm gặp nhạc sĩ Ngọc Chánh để ngỏ ý muốn cùng viết một ca khúc dự thi. Trước đó, hai nhạc sĩ gạo cội này đã có những sự hợp tác thành công qua các ca khúc như "Bao Giờ Biết Tương Tư" (1970) và "Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang" (1971).

Kết quả của sự hợp tác này là ca khúc "Tuổi Biết Buồn", với phần nhạc do Ngọc Chánh sáng tác và phần lời do Phạm Duy chấp bút. Sau khi hoàn thành, nhạc sĩ Ngọc Chánh đã chọn ca sĩ Thanh Lan để trình diễn vì cô "có dáng dấp của một sinh viên, lại đang là một sinh viên Văn Khoa của ban sinh ngữ", điều này rất phù hợp với nội dung bài hát.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Đang cập nhật.