Tác phẩm nghệ thuật

Ga Chiều

Một sáng tác của Nhạc sĩ Lê Dinh

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Sài Gòn vốn là một thành phố nhập cư, không phải chỉ hiện nay hay gần đây mới như vậy, mà từ trăm năm trước, người dân ở tứ xứ đã di chuyển về đây để làm ăn, sinh sống và lập nghiệp, đặc biệt là thập niên 1950 Sài Gòn đã đón hàng triệu người di cư.

Xuyên suốt cả thế kỷ qua và cho đến tận ngày nay, mỗi năm Sài Gòn đều đón nhận thêm rất nhiều học sinh – sinh viên từ các tỉnh đổ về học tập ở các trường trung học – đại học danh tiếng.

Từ trước 1975 ở Sài Gòn đã có khái niệm quen thuộc là “trọ học”, vì đã có rất nhiều gia đình gửi con em mình lên Sài Gòn ở trọ nhà bà con hoặc người quen để có điều kiện học hành tốt hơn. Đến ngày nghỉ hè, các bến xe đò liên tỉnh và ga xe lửa lại tấp nập đưa học trò về quê nghỉ 3 tháng hè.

Một lần nhạc sĩ Lê Dinh được chứng kiến cảnh những người trẻ đưa tiễn nhau trên sân ga vào một buổi chiều tàn của mùa hè năm 1962, nỗi buồn chia ly đó được ông đưa vào trong ca khúc mang tênGa Chiều,với lời đề tựa:“Mến trao các bạn học sinh trên đường về hè”:

Lòng sao xuyến buồn khi chia lyBạn ơi nhớ cầm tay nhau điRồi mai đây tình sẽ cách đôi, phương trời xa xôi.

Nếu như sau này, học trò xa nhau 2-3 tháng hè rồi thì cũng sẽ được gặp lại nhau ở niên học mới, còn ở thời điểm 60 năm trước, học trò chia tay sang hè rất có thể cũng sẽ là lần cuối gặp nhau. Vì đó là thời của ly loạn vì khói binh, cuộc sống thường bị xáo trộn, nhiều gia đình cứ di chuyển từ nơi này qua nơi khác để lánh nạn, nơi ở không cố định, nên lứa tuổi học trò cũng vì vậy mà phải đi qua nhiều trường, nhiều lớp, và những buổi chia tay khi sang hè càng bùi ngùi và lưu luyến hơn. Đặc biệt là với những học trò quê ở tỉnh lẻ học chung ở Sài Gòn, rồi đến hè chia tay mỗi người về mỗi ngả, chưa biết bao giờ mới được trở lại những ngày vui bên nhau:

Tìm đâu thấy ngày vui bên nhauCòn đâu những chiều trong mưa ngâuNhìn hoa lá mà ước hái cho nhau cánh hoa muôn màu.

Nhớ phút chia ly nhìn nhau chẳng biết nói nhau câu gìĐể rồi người đi ngàn phương xa lưu luyến lúc phân kỳThôi cầm tay nhau để mong ước đến phút này mai sauDù xa nhau nguyện ghi nhớ đến thuở mình bạc đầu.

Trong giờ phút hai người bạn tiễn đưa, và có thể cũng là lần sau cùng được gặp nhau, họ muốn khắc ghi giây phút đó thật lâu, để rồi khi xa nhau rồi vẫn có thể nhớ nhau thật nhiều, ghi nhớ lại những kỷ niệm của một thời tươi đẹp nhất của cuộc đời.

Rồi anh bước lần vô toa trongLòng vương vấn niềm thương mênh môngNgười em gái tà áo trắng tung bayGa chiều im bóng.

Và khi tiếng còi vang nơi xaMình quay bước về trên sân gaChiều nay thiếu một bóng dáng thân yêuNhớ thương chan hòa…

Click để nghe Thanh Thúy hát Ga Chiều trước 1975

Tay cầm tay bịn rịn, nghẹn ngào chưa kịp nói lời tâm tư thì tiếng còi tàu báo hiệu giờ xa cách đã đến. Bóng người khuất dần vào toa trong, để lại sau lưng là một khoảng mênh mông của những nỗi niềm, những vương vấn và nhớ thương… Ga chiều tấp nập người đón người đưa, người đi người ở, nhưng người con gái đứng lặng lẽ dưới sân ga kia thấy mình thật lẻ loi, đơn độc.

Trên sân ga, vào bất kể thời nào, và với bất cứ ai từng đến đó, đều luôn là nơi ghi dấu ấn những cuộc tiễn đưa. Một nụ hôn, một ánh mắt trao nhau giờ ly biệt, hay có thể chỉ là một cái nắm tay vội vã, cũng làm cho người ra đi lưu luyến, người ở lại thẫn thờ ngơ ngác.

Khi bóng đoàn tàu đã khuất dạng, chỉ còn tiếng rền rĩ nào nùng vọng lại từ nơi xa, người con gái quay bước trở về. Xung quanh đây có biết bao người, nhưng với nàng thì ga chiều hôm nay hoàn toàn quạnh vắng, im bóng, vì từ giờ đã không còn người bóng dáng người thân yêu bên cạnh nữa. Nàng đang chìm đắm vào một dòng suy tưởng còn ngổn ngang, trong một thế giới riêng chỉ có sự thinh lặng đến lạnh người.

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Bài phỏng vấn nhạc sĩ Lê Dinh trên tạp chí Bách Khoa sau đây sẽ hé lộ sáng tỏ những...

Những cơn mưa thường gợi nhớ kỷ niệm để cho lòng nhớ nhung những ngày đã xa. Một người đã...

Gác Nhỏ Đêm Xuân là một sáng tác chung của 2 nhạc sĩ Lê Dinh và Minh Kỳ, là một...

Thuở học trò của nhiều năm về trước, khi một nữ sinh phải lòng một cậu bạn nào đó, "tín...

Lỡ yêu rồi làm sao quên được anh ơi Những đêm buồn nhìn về dĩ vãng xa xôi Đó là...

Đối với một người nhạc sĩ, nếu sáng tác được vài bài hát (hoặc thậm chí là chỉ có 1...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Ga Chiều" là một ca khúc nhạc vàng nổi tiếng của nhạc sĩ Lê Dinh, ra đời vào mùa hè năm 1962. Bài hát khắc họa nỗi buồn chia ly, nhớ nhung của những mối tình học trò và tình bạn trên sân ga, đặc biệt trong bối cảnh những kỳ nghỉ hè. Ca sĩ Thanh Thúy được biết đến là một trong những giọng ca nổi bật đã thể hiện thành công ca khúc này trước năm 1975.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Ca khúc "Ga Chiều" là một bản tình ca buồn, khắc khoải, thể hiện tâm trạng của những người trẻ trong khoảnh khắc chia ly. Lời ca mở đầu với sự sao xuyến và nuối tiếc:

"Lòng sao xuyến buồn khi chia ly

Bạn ơi nhớ cầm tay nhau đi

Rồi mai đây tình sẽ cách đôi, phương trời xa xôi."

Bài hát nhấn mạnh sự bấp bênh của những cuộc hội ngộ trong thời kỳ chiến tranh, khiến mỗi cuộc chia tay đều tiềm ẩn khả năng là lần cuối:

"Tìm đâu thấy ngày vui bên nhau

Còn đâu những chiều trong mưa ngâu

Nhìn hoa lá mà ước hái cho nhau cánh hoa muôn màu."

Những lời tâm sự không thành, chỉ còn lại ánh mắt và những cái nắm tay bịn rịn trước giờ phút xa cách được Lê Dinh miêu tả đầy cảm xúc:

"Nhớ phút chia ly nhìn nhau chẳng biết nói nhau câu gì

Để rồi người đi ngàn phương xa lưu luyến lúc phân kỳ

Thôi cầm tay nhau để mong ước đến phút này mai sau

Dù xa nhau nguyện ghi nhớ đến thuở mình bạc đầu."

Cảnh tượng người con trai bước lên toa tàu, để lại phía sau bóng dáng người con gái với tà áo trắng, cùng tiếng còi tàu vang vọng, tạo nên một không gian buồn man mác, cô đơn trên sân ga:

"Rồi anh bước lần vô toa trong

Lòng vương vấn niềm thương mênh mông

Người em gái tà áo trắng tung bay

Ga chiều im bóng."

Và khi tiếng còi tàu xa dần, người con gái quay bước trở về trong sự cô độc, nhớ thương, cảm thấy sân ga chiều trở nên quạnh vắng dù vẫn có bao người xung quanh:

"Và khi tiếng còi vang nơi xa

Mình quay bước về trên sân ga

Chiều nay thiếu một bóng dáng thân yêu

Nhớ thương chan hòa…"

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Ga Chiều" đã trở thành một trong những ca khúc được yêu mến trong dòng nhạc tình trước năm 1975. Giọng ca Thanh Thúy đã góp phần đưa bài hát đến gần hơn với công chúng và để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người nghe. Bài hát gợi lên những kỷ niệm về thời học trò, những mối tình đầu ngây thơ và nỗi buồn chia ly gắn liền với hình ảnh sân ga – nơi chứng kiến biết bao cuộc tiễn đưa, hẹn ước.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Sài Gòn, từ hàng trăm năm trước cho đến nay, luôn là một thành phố nhập cư, thu hút người dân từ khắp nơi đến sinh sống và lập nghiệp. Đặc biệt trong thập niên 1950, thành phố này đã đón hàng triệu người di cư. Mỗi năm, Sài Gòn lại đón nhận thêm rất nhiều học sinh – sinh viên từ các tỉnh đổ về học tập tại các trường trung học và đại học danh tiếng.

Khái niệm “trọ học” đã trở nên quen thuộc ở Sài Gòn từ trước năm 1975, khi nhiều gia đình gửi con em lên thành phố ở trọ nhà bà con hoặc người quen để có điều kiện học hành tốt hơn. Đến mỗi dịp nghỉ hè, các bến xe đò liên tỉnh và ga xe lửa lại trở nên tấp nập, đưa học trò về quê nghỉ ba tháng.

Vào một buổi chiều tàn của mùa hè năm 1962, nhạc sĩ Lê Dinh đã được chứng kiến cảnh những người trẻ tuổi đưa tiễn nhau trên sân ga. Nỗi buồn chia ly, lưu luyến của những khoảnh khắc tạm biệt đó đã làm ông xúc động và đưa vào ca khúc "Ga Chiều", với lời đề tựa cảm động: “Mến trao các bạn học sinh trên đường về hè”. Hoàn cảnh xã hội thời bấy giờ với "ly loạn vì khói binh" càng làm cho những cuộc chia tay mùa hè trở nên bùi ngùi và đầy lưu luyến, bởi không ai biết liệu có còn cơ hội gặp lại nhau trong niên học mới hay không, đặc biệt là với những học trò tỉnh lẻ.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Đang cập nhật.