Tác phẩm nghệ thuật

Về Quê Ngoại

Một sáng tác của Nhạc sĩ Hàn Châu

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Bài hát Về Quê Ngoại là một bài hát viết về quê hương rất nổi tiếng của nhạc sĩ Hàn Châu, thường được biết đến với câu hát đầu được ca sĩ hát như sau:

Anh xin mời em đi về miền quê xa lắc lơNơi quê hương em có hàng dừa xanhCó ngàn câu hò thắm tình dân tộc…

Tuy nhiên theo nhạc sĩ Hàn Châu, lời ca bên trên là hoàn toàn sai so với nguyên tác bài hát của ông viết năm 1974, được ca sĩ Duy Khánh hát đúng trong băng nhạc Nguyên Thảo 1974 như sau:

Click để nghe Duy Khánh hát

Anh xin mời em xuôi về miền Trung xa lắc lơNơi quê hương anh có hàng dừa xanh,Có ngàn câu hò thắm tình dân tộc.

Anh xin mời em đi về quê ngoại một lần thôi,nơi anh chào đời Ngoại ru bùi ngùiÔi cha chết rồi con sống mồ côi…

Qua bao ngày thơ khói lửa tràn lan anh bỏ điHơn hai mươi năm chẳng về làng xưaChắc ngoại đã già, tóc bạc da mồi.

Ôi quên làm sao kỷ niệm êm đềm của tuổi thơAnh mê từng mùa, cơn gió dật dờru anh giấc nồng thiêm thiếp vào mơ

Đây là quê hương anh một giòng sông xanh nước chảy êm đềm.Đây là bà ngoại anh sống đời buồn tênh trên mảnh vườn hoangHôm nay anh về vun lại hàng cau cho ngoại ăn trầu ngoại sống dài lâuCho anh lấy lại tuổi thơ ban đầu đã mất từ lâu

Em vui nhiều không khi mặt trời lên trên khóm treCon chim xinh xinh nó chuyền cành me,xuống đậu sau hè uống giọt nắng hồng.

Em thương nhiều khôngLưng ngoại đã còng vì thời gian,Quê hương ngoại buồn vì những ngày dàiBôn ba kiếp người anh chẳng về quê

Trao đổi với người viết, nhạc sĩ Hàn Châu nói rằng ông không biết lý do vì đâu mà bài hátVề Quê Ngoạilại bị đổi lời nhiều và lung tung đến như vậy. Ngay câu hát đầu tiên, tác giả nhắc đến“xuôi về miền Trung”, tức là quê hương miền Trung ở Bồng Sơn – Bình Định, nơi ông sinh ra, nhưng lại bị ca sĩ đổi lời thành “đi về miền quê”.

Nhạc sĩ Hàn Châu cho biết, hầu hết các bài hát của ông được viết dựa trên nội dung do ông hư cấu và tưởng tượng ra, tuy nhiên bài hátVề Quê Ngoạilà một trong những bài hát hiếm hoi mà ông viết về cuộc đời thật của mình.

Nói về hoàn cảnh sáng tác bài hát này, mắt ông rưng rưng như hồi tưởng lại hồi hơn 60 năm trước, nhớ về người bà ngoại yêu dấu đã một đời tần tảo cưu mang và vất vả nuôi nấng ông và các anh chị em.

Anh xin mời em đi về quê ngoại một lần thôi,nơi anh chào đời Ngoại ru bùi ngùiÔi cha chết rồi con sống mồ côi…

Trong đoạn này, tác giả nhắc đến việc cha của ông qua đời khi còn rất trẻ, để lại bầy con 5 người mồ côi, ngay cả gương mặt cha ra sao ông cũng không thể nhớ được. Tuy nhiên câu hát này lại bị ca sĩ sau 75 hát thành:“Bao năm vất vả mưa nắng ngược xuôi…”, hoàn toàn không liên quan gì tới lời gốc của tác giả là: “Ôi cha chết rồi con sống mồ côi…”

Hàn Châu kể thêm, sau khi cha ông mất, mẹ phải vào nam để mưu sinh, ông sống với bà ngoại và có rất nhiều kỷ niệm về quê ngoại Bình Định. Đến năm 1961, khi được 14 tuổi thì ông cũng vào Nam sống ở Cầu Bông, tá túc ở nhà của chị ruột của mình, khi đó đã kết hôn với nhạc sĩ Thanh Sơn.

Sống xa quê hương, thương nhớ bà ngoại, ông viết bài hát này để ghi dấu kỷ niệm với vùng quê ngoại đã gắn bó thời thơ ấu, để tặng cho bà ngoại mà ông hết mực kính yêu.

Qua bao ngày thơ khói lửa tràn lan anh bỏ điHơn hai mươi năm chẳng về làng xưaChắc ngoại đã già, tóc bạc da mồi.

Ở đoạn tiếp theo của bài hát, tác giả viết về hoàn cảnh tuổi thơ ông trải qua trong thời chinh chiến: “Qua bao ngày thơ khói lửa tràn lan anh bỏ đi…”,lại bị đổi lời thành một câu hát tương đối “sến”:“Qua bao ngày thơ kỷ niệm mộng mơ anh đã ghi…”

Đây là bà ngoại anh sống đời buồn tênh trên mảnh vườn hoangHôm nay anh về vun lại hàng cau cho ngoại ăn trầu ngoại sống dài lâu

Trong đoạn này của bài hát, nhạc sĩ Hàn Châu thể hiện niềm thương nhớ bà ngoại sống tuổi già trên mảnh vườn ngày cũ với hàng cau vẫn còn trong ký ức. Có thể thấy đoạn này không có hình ảnh nào là “nhạy cảm”, tuy nhiên cũng bị đổi lời một cách khó hiểu, để trở thành:

Đây là nhịp cầu tre nối liền hai thôn sớm nắng chiều mưaHôm nay anh về vun lại hàng cau tháng năm dãi dầu cằn cỗi già nua

Như vậy, từ bài hát viết về vùng quê hương miền Trung – Bình Định, đã bị ai đó sửa lại thành “nhịp cầu tre” ở vùng sông nước miền Tây, làm thay đổi cả bối cảnh mà tác giả viết trong lời gốc.

Ngoài việc bài hát Về Quê Ngoại bị thay đổi lời một cách nghiêm trọng, nhạc sĩ Hàn Châu cũng tỏ ý rất không hài lòng về việc bài hát này vốn được ông viết điệu ballade, được danh ca Duy Khánh hát rất êm đềm. Sau năm 1975, các ca sĩ trẻ lại đổi thành điệu cha cha cha để hát xập xình, không chỉ hát sai lời mà còn làm biến dạng cả giai điệu của bài hát.

Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Hàn Châu tên thật là Lê Đình Nam, sinh ngày 1 tháng 1 năm 1947,  bất đầu sáng...

Những người yêu nhạc vàng có lẽ ai cũng từng nghe qua bài hát "Hạ Thương" của nhạc sĩ Hàn...

Nhắc đến “kỹ nữ”, người ta thường nghĩ tới thân phận của những cô gái bị coi khinh trong xã...

Ngõ Hồn Qua Đêm - Thanh Thúy Ngõ Hồn Qua Đêm - Hoàng Oanh Ngõ Hồn Qua Đêm - Phương...

Hàn Châu (sinh 1947) là một nhạc sĩ nổi tiếng trước 1975 đến nay với các ca khúc: Cây cầu...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Về Quê Ngoại" là một ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Hàn Châu, được sáng tác vào năm 1974. Bài hát nguyên bản được viết theo điệu Ballade êm đềm và lần đầu được danh ca Duy Khánh thể hiện đúng nguyên tác trong băng nhạc Nguyên Thảo cùng năm. Ca khúc là một trong số ít những tác phẩm của Hàn Châu kể về câu chuyện đời thực của chính ông, mang đậm nỗi niềm hoài niệm về quê hương miền Trung và người bà ngoại kính yêu.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Về mặt âm nhạc, "Về Quê Ngoại" được nhạc sĩ Hàn Châu sáng tác theo điệu Ballade, mang âm hưởng êm đềm và sâu lắng, phù hợp với nội dung hồi tưởng và tình cảm gia đình.

Lời ca nguyên tác năm 1974 của nhạc sĩ Hàn Châu chứa đựng những chi tiết cá nhân và bối cảnh cụ thể:

  • Câu hát mở đầu là "Anh xin mời em xuôi về miền Trung xa lắc lơ / Nơi quê hương anh có hàng dừa xanh, / Có ngàn câu hò thắm tình dân tộc." trực tiếp nhắc đến quê hương miền Trung – Bình Định của ông.

  • Đoạn nói về gia cảnh và tuổi thơ mồ côi: "Anh xin mời em đi về quê ngoại một lần thôi, / nơi anh chào đời Ngoại ru bùi ngùi / Ôi cha chết rồi con sống mồ côi…", thể hiện nỗi đau mất cha khi còn nhỏ.

  • Đoạn về thời chiến và sự xa cách quê hương: "Qua bao ngày thơ khói lửa tràn lan anh bỏ đi / Hơn hai mươi năm chẳng về làng xưa / Chắc ngoại đã già, tóc bạc da mồi."

  • Đoạn về hình ảnh bà ngoại và mảnh vườn kỷ niệm: "Đây là bà ngoại anh sống đời buồn tênh trên mảnh vườn hoang / Hôm nay anh về vun lại hàng cau cho ngoại ăn trầu ngoại sống dài lâu / Cho anh lấy lại tuổi thơ ban đầu đã mất từ lâu."

Tuy nhiên, nhạc sĩ Hàn Châu cho biết, bài hát đã bị nhiều ca sĩ sau này thay đổi lời một cách tùy tiện, làm sai lệch ý nghĩa và bối cảnh gốc. Một số ví dụ về việc thay đổi lời:

  • Câu hát mở đầu thường bị đổi thành "Anh xin mời em đi về miền quê xa lắc lơ".

  • Đoạn "Ôi cha chết rồi con sống mồ côi…" bị đổi thành "Bao năm vất vả mưa nắng ngược xuôi…".

  • Đoạn "Qua bao ngày thơ khói lửa tràn lan anh bỏ đi…" bị đổi thành "Qua bao ngày thơ kỷ niệm mộng mơ anh đã ghi…".

  • Đặc biệt, đoạn về bà ngoại và mảnh vườn đã bị sửa thành "Đây là nhịp cầu tre nối liền hai thôn sớm nắng chiều mưa / Hôm nay anh về vun lại hàng cau tháng năm dãi dầu cằn cỗi già nua", thay đổi bối cảnh từ miền Trung sang hình ảnh miền Tây sông nước.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

Phiên bản gốc và chuẩn xác nhất của "Về Quê Ngoại" là bản do danh ca Duy Khánh thể hiện trong băng nhạc Nguyên Thảo năm 1974. Mặc dù bị thay đổi lời và biến tấu nhiều sau năm 1975, bài hát vẫn trở nên rất nổi tiếng và được đông đảo công chúng yêu mến như một ca khúc tiêu biểu về quê hương. Tuy nhiên, sự phổ biến này cũng đi kèm với việc các phiên bản sau này thường xuyên trình bày sai lời gốc và thậm chí thay đổi cả điệu nhạc.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

"Về Quê Ngoại" là bài hát hiếm hoi mà nhạc sĩ Hàn Châu viết dựa trên cuộc đời thật của mình, không phải hư cấu hay tưởng tượng. Ca khúc được ông sáng tác từ những ký ức sâu sắc về người bà ngoại tần tảo đã cưu mang và nuôi nấng ông cùng các anh chị em sau khi cha ông qua đời khi ông còn rất nhỏ, để lại 5 người con mồ côi. Mẹ ông sau đó phải vào Nam mưu sinh, và Hàn Châu sống cùng bà ngoại ở Bồng Sơn, Bình Định – quê hương miền Trung của ông.

Đến năm 1961, khi được 14 tuổi, ông cũng vào Nam, sống tại Cầu Bông cùng chị ruột (vợ của nhạc sĩ Thanh Sơn). Xa quê hương và thương nhớ bà ngoại, nhạc sĩ Hàn Châu đã viết ca khúc này để ghi dấu những kỷ niệm về vùng quê ngoại gắn bó suốt thời thơ ấu, đồng thời như một lời tặng gửi đến người bà mà ông hết mực kính yêu. Bài hát cũng phản ánh hoàn cảnh tuổi thơ ông trải qua trong thời chinh chiến, với những câu hát khắc họa "khói lửa tràn lan".

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Nhạc sĩ Hàn Châu đã bày tỏ sự không hài lòng sâu sắc về việc ca khúc "Về Quê Ngoại" bị thay đổi lời ca một cách nghiêm trọng và lung tung. Ông cũng không chấp nhận việc bài hát vốn được ông viết ở điệu Ballade êm đềm, sau năm 1975 lại bị nhiều ca sĩ trẻ đổi thành điệu Cha cha cha xập xình. Theo ông, những hành động này không chỉ làm sai lệch nội dung mà còn làm biến dạng cả giai điệu nguyên thủy của bài hát, làm mất đi ý nghĩa và bối cảnh cá nhân mà tác giả muốn truyền tải. Điều này cho thấy sự thiếu tôn trọng đối với quyền tác giả và sự toàn vẹn tác phẩm của nhạc sĩ Hàn Châu.