Tác phẩm nghệ thuật

Chuyến Tàu Hoàng Hôn

Một sáng tác của Nhạc sĩ Minh Kỳ, Hoài Linh

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Trong tâm thức của nhiều người, nếu có hình ảnh nào mà khi nhắc tới là đều gợi lên một nỗi niềm chia ly buồn nhưng đầy tính lãng mạn, thì đó chính là hình ảnh đường ray, sân ga và những chuyến tàu.

Có lẽ ai cũng cảm thấy buồn khi nghe tiếng còi tàu rời sân ga, bởi vì nó báo hiệu giờ chia tay, bởi vì đoàn tàu khuất rồi nhưng tiếng còi tàu thì vẫn còn văng vẳng, như hình bóng người thân còn mãi trong tâm tưởng. Hình ảnh đó đã xuất hiện rất nhiều trong âm nhạc, đặc biệt là ở thể loại nhạc chan chứa đong đầy tình cảm: dòng nhạc vàng.

Nổi tiếng nhất trong số những bài nhạc vàng viết về sân ga và con tàu có thể kể đếnTàu Đêm Năm Cũ, Hai Chuyến Tàu Đêmcủa nhạc sĩ Trúc Phương,Ga Chiềucủa nhạc sĩ Lê Dinh,Người Tình Không Đếncủa nhạc sĩ Ngân Giang,Hai Mùa Mưacủa Lê Minh Bằng, đặc biệt làChuyến Tàu Hoàng Hôncủa 2 nhạc sĩ Minh Kỳ và Hoài Linh.

Đã gần 60 năm đã trôi qua, bài hátChuyến Tàu Hoàng Hônđã được biết bao nhiêu ca sĩ của nhiều thế hệ trình bày, nhưng người ta vẫn ấn tượng nhất với người ca sĩ đầu tiên hát bài này là danh ca nhạc vàng Hoàng Oanh, với bản thu trong Dĩa Hát Việt Nam và phần hòa âm tuyệt vời của nhạc sư Nghiêm Phú Phi. Một điều đặc biệt là trong bản thu đầu tiên củaChuyến Tàu Hoàng Hôn, nữ ca sĩ Hoàng Oanh chọn hát lời 2, chứ không phải là phần lời 1 vốn quen thuộc hơn. Mời bạn nghe sau đây:

Click để nghe Hoàng Oanh hát Chuyến Tàu Hoàng Hôn phiên bản đầu tiên năm 1963

Chính Hoàng Oanh đã kể lại hoàn cảnh sáng tác Chuyền Tàu Hoàng Hôn như sau:

“Mùa hè năm 1962, nhạc phẩm Chuyến Tàu Hoàng Hôn ra đời trong một ngày mưa đầu mùa ly biệt. Nhạc sĩ Minh Kỳ là người đặt nhạc và khi hoàn tất, ông đã mang bản nhạc đến nhờ nhạc sĩ Hoài Linh đặt lời. Bản nhạc được viết tại Thị Nghè giữa năm 1962 và ngay sau đó đã được Nhà xuất bản Tinh Hoa Miền Nam (của nhạc sĩ Lê Mộng Bảo) ấn hành và tái bản nhiều lần trong suốt những năm của thập niên 60”.

Bài hátChuyến Tàu Hoàng Hônviết về cuộc chia ly rất buồn giữa hai người vào một buổi chiều hoàng hôn xế bóng:

Chiều nao, tiễn nhau đi khi bóng ngả xế tàHoàng hôn đến đâu đây màu tím dâng trong hồn taMuốn không gian đừng tan, níu đôi chân thời gianNgừng trôi cho giây phút chia ly này kéo dài,Trước khi phân kỳ, ước sao cho tàu đừng đi.

Xe lăn êm êm lúc ga chiều sắp lên đènmưa thu bay bay sắt se lòng ướt vai mềmHoàng hôn dần xuốngmà ai còn đứng nghiêng trong chiều sương xuống…

Vào một buổi cuối ngày ở trên sân ga sầu vắng, có một đôi người lưu luyến phút chia ly. Cả không gian và thời gian đó đều là những thứ gợi buồn, làm cho buổi chia ly này không thể nào bi thiết hơn nữa.

Không chỉ có vậy, giữa không gian mang mang nỗi buồn đó lại có thêm “mưa thu bay bay” làm mờ khuất lối đôi tình nhân. Người trên tàu nhìn bóng người yêu qua khung kính cửa sổ nhạt nhoà mưa giăng, còn người ở lại thì chơ vơ nhỏ bé giữa sân ga buồn đã sắp lên đèn.

Click để nghe Hoàng Oanh hát Chuyến Tàu Hoàng Hôn sau 1975

Tâm tư cô đơn trách con tàu nỡ sao đànhĐem yêu thương đi đến nơi nào cách đôi tình.Đường bao nhịp nốiTình trăm nghìn mối hướng theo một bóng người.

Khi bóng toa tàu cuối cùng dần khuất trong màn sương thì cũng là lúc niềm cô đơn phủ ngập hết cả không gian. Đường đời có bao nhịp nối, tình thì cũng có trăm nghìn mối, nhưng tình thủy chung của cô gái chỉ hướng theo duy nhất bóng người thương đã khuất theo cùng với con tàu về nơi xa xăm.

Tà dương khuất trong sương là mỗi lần ngóng chờ.Nhìn theo phía chân mây đợi chuyến xe xưa về chưa.Nếu hay chăng người ơi, chốn xa xôi chàng traicòn đem yêu thương rắc lên muôn vạn oán hờn.Nếu mai đây về, cũng trên chuyến tàu hoàng hôn.

Người đi về nơi xa, nàng ở phương cũ vẫn ngóng đợi vào những buổi chiều khi tà dương bắt đầu xuống và mờ khuất trong sương. Bao nhiêu buổi chiều hoàng hôn như vậy đã đi qua nhưng bóng chàng thì vẫn xa tít mù khơi, và chuyến tàu hoàng hôn của năm xưa vẫn chưa thể trở về.

Câu hát:“Chốn xa xôi chàng trai còn đem yêu thương rắc lên muôn vạn oán hờn”là những lời ca tuyệt mỹ nhất để nhắc đến một người chinh nhân, đã cho thấy được tài năng viết lời nhạc của nhạc sĩ Hoài Linh là danh bất hư truyền. Chi tiết đó được nhắc đến cụ thể hơn trong phần lời 2 của bài hát, vốn có rất ít người hát:

Chiều nay chuyến xe đi khi bóng ngả xế tà.Nhịp xe lướt nhanh nhanh dồn khúc vang quân hành ca.Nhắn em ơi đừng thương, chí trai anh ngàn phương.Về đi sao cho thắm nương dâu, đẹp mảnh vườn.Đến mai anh về giữ sao cho vẹn niềm thương.

Xe lăn êm êm lúc ga chiều sắp lên đèn.Mưa Thu bay bay vắt ngang trời ướt vai mềm.Hoàng hôn dần xuống,người trai vì nước đi xây tình quê hương.

Tâm tư bâng khuâng hướng theo người đến xa vời.Mong cho mai sau khúc thanh bình hát vang lời.Tình ta lại nối và tươi đẹp mãi như trăng rằm giữa trời.

Người ơi, chí nam nhi khi đã gửi sa trườngthì xin phút chia ly này hãy quên đi sầu thương.Đến mai đây mùa thương, nở hoa trên ngàn phươnglà khi đôi tim sẽ vui chung nhịp nỗi niềm.Ánh trăng chan hòa chiếu riêng cho mình và ta.

Năm 2016, khi trung tâm Thúy Nga thực hiện chương trình Paris By Night 119 Nhạc Vàng Muôn Thuở và mời Hoàng Oanh hát lại một nhạc phẩm mang nhiều kỷ niệm nhất, và cô đã chọn hát lại Chuyến Tàu Hoàng Hôn, lồng ghép cả lời 1 và 2, phần phần mở đầu là ngâm những câu đầu trong bài thơ nổi tiếng của thi sĩ Nguyễn Bính: Những Bóng Người Trên Sân Ga. Mời các bạn nghe lại sau đây:

Click để nghe Hoàng Oanh hát Chuyến Tàu Hoàng Hôn năm 2016

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nếu bạn là một người quan tâm đến các hoạt động âm nhạc ở Sài Gòn thập niên 1960, chắc...

Những cơn mưa thường gợi nhớ kỷ niệm để cho lòng nhớ nhung những ngày đã xa. Một người đã...

Trong nhạc vàng, có một ca khúc mang phảng phất triết lý Phật giáo, đó là bài hát Về Với...

Trong sự nghiệp âm nhạc lừng lẫy kéo dài đã hơn 60 năm của ca sĩ Thanh Thúy, khán giả...

Trong làng nhạc Sài Gòn đầu thập niên 1960, nhạc sĩ Hoài Linh nổi tiếng với biệt tài viết lời...

Nhạc sĩ Hoài Linh nổi tiếng từ thập niên 1950-1960 với rất nhiều những ca khúc có ca từ mượt...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Chuyến tàu hoàng hôn" là một trong những nhạc phẩm nổi bật của dòng nhạc vàng, được sáng tác vào mùa hè năm 1962 bởi hai nhạc sĩ Minh Kỳ (đặt nhạc) và Hoài Linh (đặt lời). Ca khúc nổi tiếng với hình ảnh sân ga và chuyến tàu, gợi lên nỗi niềm chia ly buồn nhưng lãng mạn. Ngay từ những ngày đầu ra mắt, bài hát đã ghi dấu ấn sâu sắc trong lòng công chúng, đặc biệt qua giọng ca của danh ca Hoàng Oanh – người ca sĩ đầu tiên trình bày nhạc phẩm này.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Chuyến tàu hoàng hôn" là một trong những ca khúc kinh điển của dòng nhạc vàng viết về chủ đề chia ly tại sân ga. Bài hát tái hiện cảnh tiễn biệt đầy lưu luyến giữa hai người vào một buổi chiều tà xế bóng. Không gian sân ga sầu vắng, thời gian hoàng hôn và "mưa thu bay bay" đã tạo nên một bối cảnh bi thiết, làm tăng thêm nỗi buồn của cuộc chia ly. Lời ca diễn tả cảm xúc của cả người đi và người ở lại: người trên tàu nhìn bóng người yêu qua khung cửa sổ nhạt nhòa mưa giăng, còn người ở lại thì chơ vơ giữa sân ga đã sắp lên đèn.

Phần lời 1 của bài hát khắc họa tâm trạng cô đơn, trách cứ con tàu đã mang người yêu đi xa, đồng thời thể hiện tấm lòng thủy chung của cô gái luôn hướng về người thương. Câu hát "Chốn xa xôi chàng trai còn đem yêu thương rắc lên muôn vạn oán hờn" được đánh giá là tuyệt mỹ, thể hiện tài năng viết lời của nhạc sĩ Hoài Linh khi nhắc đến hình ảnh người chinh nhân.

Phần lời 2 của bài hát, ít được biết đến và trình bày hơn, lại mang góc nhìn của người con trai (người đi). Anh trấn an người yêu, gửi gắm chí trai ngàn phương vì nước non và mong ước một ngày mai bình yên, khi đôi lứa sẽ đoàn tụ dưới ánh trăng chan hòa, tình yêu tươi đẹp như trăng rằm giữa trời. Đây là một chi tiết đặc biệt cho thấy sự đa chiều trong cách xây dựng câu chuyện qua lời ca của Hoài Linh.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Chuyến tàu hoàng hôn" đã được nhiều ca sĩ thuộc các thế hệ khác nhau trình bày trong gần 60 năm qua. Tuy nhiên, người để lại ấn tượng sâu sắc nhất chính là danh ca Hoàng Oanh, người đầu tiên hát bài này. Bản thu đầu tiên của cô được thực hiện trong Dĩa Hát Việt Nam với phần hòa âm tuyệt vời của nhạc sư Nghiêm Phú Phi. Một điều đặc biệt là trong bản thu đầu tiên này, ca sĩ Hoàng Oanh đã chọn hát lời 2, thay vì phần lời 1 quen thuộc hơn.

Sau năm 1975, Hoàng Oanh cũng có những bản thu khác cho ca khúc này. Đến năm 2016, trong chương trình Paris By Night 119 "Nhạc Vàng Muôn Thuở" của trung tâm Thúy Nga, Hoàng Oanh đã được mời hát lại ca khúc mang nhiều kỷ niệm này. Trong phiên bản đặc biệt này, cô đã lồng ghép cả lời 1 và lời 2, đồng thời mở đầu bằng việc ngâm những câu đầu trong bài thơ "Những Bóng Người Trên Sân Ga" của thi sĩ Nguyễn Bính, tạo nên một dấu ấn khó quên.

"Chuyến tàu hoàng hôn" là một trong những bài hát nhạc vàng nổi tiếng nhất viết về sân ga và con tàu, sánh vai cùng các tác phẩm như "Tàu Đêm Năm Cũ", "Hai Chuyến Tàu Đêm" của Trúc Phương, "Ga Chiều" của Lê Dinh, "Người Tình Không Đến" của Ngân Giang, hay "Hai Mùa Mưa" của Lê Minh Bằng.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Nhạc phẩm "Chuyến tàu hoàng hôn" ra đời vào mùa hè năm 1962, trong một ngày mưa đầu mùa ly biệt. Nhạc sĩ Minh Kỳ là người đã viết phần nhạc, sau khi hoàn tất, ông đã mang bản nhạc đến nhờ nhạc sĩ Hoài Linh đặt lời. Ca khúc được sáng tác tại Thị Nghè vào giữa năm 1962 và ngay sau đó được Nhà xuất bản Tinh Hoa Miền Nam của nhạc sĩ Lê Mộng Bảo ấn hành, tái bản nhiều lần trong suốt thập niên 1960.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Bản nhạc "Chuyến tàu hoàng hôn" được Nhà xuất bản Tinh Hoa Miền Nam (của nhạc sĩ Lê Mộng Bảo) ấn hành và tái bản nhiều lần trong suốt những năm của thập niên 1960.

Đang cập nhật.

🎵 Lời bài hát & Hợp âm

Hợp Âm Chuẩn
Tone gốc Cm: Capo 3
1. Chiều Amnao, tiễn nhau E7đi khi bóng ngả xế Amtàn
Hoàng Dmhôn đến đâu Gđây màu tím dâng trong hồn Cta
Muốn không gian đừng Dmtrôi, níu đôi chân thời Fgian
Ngừng trôi cho giây A7phút chia ly này kéo Dmdài
Trước khi phân Fkỳ, ước sao cho E7tàu đừng Amđi
ĐK: Xe lăn êm Fêm lúc ga Gchiều sắp lên Cđèn
Mưa thu bay E7bay vắt ngang trời ướt vai Ammềm
GHoàng hôn dần Cbuông
Mà ai còn Fđứng im trong chiều sương E7xuống
Tâm tư cô Fđơn trách con Gtàu nỡ sao Cđành
Đem yêu thương E7đi đến nơi nao cách đôi Amtình
GĐường bao nhịp Cnối
Tình trăm nghìn Fmối trông theo E7một bóng Amngười
2. Tà Amdương khuất trong E7sương là mỗi lần ngóng Amchờ
Nhìn Dmtheo phía chân Gmây đợi chuyến xe xưa về Cchưa
Nếu hay chăng người Dmơi, chốn xa xôi chàng Ftrai
Còn đem yêu thương A7rắc lên muôn vạn oán Dmhờn
Nếu mai đây Fvề cũng trên chuyến E7tàu hoàng Amhôn.