Tác phẩm nghệ thuật

Không tên

Một sáng tác của Nhạc sĩ Vũ Thành An

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Đó là những câu hát nổi tiếng trong ca khúcBài Không Tên Số 5của nhạc sĩ Vũ Thành An, được ông viết cho người vợ đầu tiên của mình là Nguyễn Thị Thoa.

Click để nghe Tuấn Ngọc hát Bài Không Tên Số 5 trước 1975

Trước khi lấy vợ năm 1969, nhạc sĩ Vũ Thành An đã trải qua rất nhiều mối tình khác nhau, và có sự trùng hợp là tất cả các cô gái đó đều có gia cảnh khá giả, và những chuyện tình đều bị chia ly cũng vì lý do môn đăng hộ đối, có khi là cô gái bị gia đình ngăn cấm, có khi là vì nhạc sĩ mặc cảm, tự ti với cuộc sống của một nghệ sĩ nghèo. Vì vậy khi gặp được cô nữ sinh Nguyễn Thị Thoa vào khoảng năm 1968, nhạc sĩ Vũ Thành An đã tìm được một sự đồng cảm.

Hoàn cảnh của cô gái rất đáng thương. Cha bị bệnh, mẹ cũng yếu không làm việc được, nên dù còn đi học nhưng cô Thoa quyết định đi làm để mong giúp đỡ gia đình. Điều đó đã làm cho chàng nhạc sĩ thấy cảm phục và trân trọng cô gái nhiều hơn.

Nhạc sĩ Vũ Thành An viết lại trong hồi ký:

“Khi có em bên cạnh, anh cảm thấy bình yên. Anh đã quá mệt mỏi với những cuộc tình đã qua, cho nên muốn đến với em và cùng em xây dựng gia đình.

Em có nhiều nét đặc biệt lắm. Giọng nói em thật êm đềm, nhỏ nhẹ. Khi cười em chỉ chúm chím môi chứ không cười hẳn. Nhưng đối với anh, nét cười đó thật duyên dáng, quyến rũ. Hình ảnh em ra khỏi lớp học ban đêm trong chiếc áo dài ngày đó, bây giờ anh vẫn còn nhớ như in. Anh hiểu vì sao anh đã si mê em.

Chúng ta quen nhau và rồi em đã đồng ý về với anh để cùng “chia nhau nghèo khó, quên lo tương lai mịt mờ”.”

Lời ca khúc Bài Không Tên Số 5:

Quấn quít vân vê tà áoRun run đôi môi mở chàoTiếng nói thơ dại ngày đóBây giờ mộng đời bay cao

Góp hết tương lai vào tiếngYêu thương trao em một đờiHãy sắt se đợi ngày tớiMai rồi ngọt bùi sẽ chia

Mai rồi ngọt bùi sẻ chiaNâng niu cô đơn từng ngàyXoa tay khi em vào đờiMà đời còn nhiều đắng cay

Hãy đến chia nhau nghèo khóQuên lo tương lai mịt mờHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Lâu rồi đời mình cũng quaXin em đôi tay nuột nàXin em đôi môi thật thàThật thà chịu nhiều xót xa

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Bài hát này được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác ngay khi cô Thoa nhận lời về sống chung nhà với ông. Bài Không Tên Số 5 đã được nghệ sĩ Jo Marcel mua bản quyền với giá 10 ngàn đồng, một con số khá lớn vào năm 1969, và nhạc sĩ đã dành toàn bộ tiền này để may áo cưới cho vợ.

Họ đã quen nhau khi cô Thoa vẫn còn là một nữ sinh, nên mở đầu bài hát là nét ngượng ngùng thường thấy của một người nữ sinh trung học. Mỗi lần được người yêu đón đi học về, cô gái vẫn e thẹn vân vê tà áo, mở lời chào mà môi vẫn còn run:

Quấn quít vân vê tà áoRun run đôi môi mở chàoTiếng nói thơ dại ngày đóBây giờ mộng đời bay cao

Từ những ngập ngừng e ngại buổi ban đầu, đến bây giờ mộng đời đã bay cao, vì tình lứa đôi đã trọn trao nhau, và như nhạc sĩ kể lại, mọi sự sau đó đến rất đẹp, rất thơ mộng. Trong số 10 bài hát không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước năm 1975, có lẽBài Không Tên Số 5là có nội dung tươi sáng nhất, đầy tin yêu nhất giữa một loạt tình khúc buồn và có phần u uẩn:

Góp hết tương lai vào tiếngYêu thương trao em một đờiHãy sắt se đợi ngày tớiMai rồi ngọt bùi sẻ chia

Mai rồi ngọt bùi sẻ chiaNâng niu cô đơn từng ngàyXoa tay khi em vào đờiMà đời còn nhiều đắng cay

Dù tình duyên trọn vẹn, nhưng“đời còn nhiều đắng cay”,bởi vì trong cuộc sống này không chỉ có tình yêu, vì tương lai phía trước còn phải đối mặt với đầy rẫy những có khăn của cuộc sống mưu sinh, nên vẫn còn đó nhiều nỗi lo toan. Vậy nên chàng nhạc sĩ đã“góp hết tương lai vào tiếng yêu thương”để trao về người, khuyên người và khuyên mình hãy cùng nhau sắt se đợi một ngày được ngọt bùi sẻ chia, trong một tương lai tốt đẹp hơn.

Click để nghe Tuấn Ngọc hát (sau 1975)

Hãy đến chia nhau nghèo khóQuên lo tương lai mịt mờHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Lâu rồi đời mình cũng quaXin em đôi tay nuột nàXin em đôi môi thật thàThật thà chịu nhiều xót xa

Hãy cố vươn vai mà đứngTô son lên môi lạnh lùngHãy cố yêu người mà sốngLâu rồi đời mình cũng qua

Câu hát“Hãy cố yêu người mà sống”sau này thường được nhắc lại, như là một lời khuyên dành cho những người cảm thấy cuộc sống bế tắc. Bởi suy cho cùng thì thứ duy nhất có ý nghĩa trên đời này là tình yêu thương, có được nó thì sẽ có động lực to lớn để vượt qua được tất cả mọi khó khăn trên đời.

Đoạn hát này cũng thể hiện sự trân trọng vô bờ mà nhạc sĩ Vũ Thành An dành tặng cho vợ sắp cưới. Đôi tay nuột nà, đôi môi thật thà kia đáng lẽ xứng đáng phải có được những điều tốt đẹp nhất, nhưng nàng vẫn chấp nhận một cuộc sống khó khăn, chịu nhiều xót xa để nên duyên cùng một người chồng với đôi bàn tay trắng, đối diện với sự nghèo khó và tương lai mịt mờ, để cùng nhau vươn vai xây lập cuộc đời từ con số 0 tròn trĩnh.

Và trời cũng không phụ lòng người, không phụ những cố gắng của đôi vợ chồng trẻ, nên những điều tốt đẹp dần đến với họ. Nhạc sĩ Vũ Thành An kể lại trong hồi ký rằng những ông thầy xem tử vi hồi đó nói cô Thoa có số Vượng phu ích tử, và đã đúng như vậy thật. Ngày đứa con chào đời vào tháng 5 năm 1973 cũng là thời điểm mà Vũ Thành An đi nhận chức Trưởng Ty Thông Tin Gia Định khi mới tròn 30 tuổi (tương đương với chức Giám đốc sở của một tỉnh hiện nay). Ông đã bắt đầu có được công danh với đời.

Nửa năm sau, Vũ Thành An được cử đi Hà Lan để tu nghiệp ngành phát thanh, sau đó về làm Vụ trưởng Vụ văn hóa trong chính phủ đệ nhị cộng hòa vào cuối năm 1974, một chức vụ rất cao so với một người mới 31 tuổi. Chỉ trong vài tháng, ông được giao những công việc rất quan trong như Giám đốc báo chí, Chánh sở Chương trình kiêm Chánh sở kế hoạch của Đài phát thanh Sài Gòn.

Đường công danh rạng rỡ nhưng thật ngắn ngủi. Sau 1975, vì đã giữ nhiều chức vụ quan trọng như vậy của chế độ cũ nên Vũ Thành An bị ở tù tròn 10 năm, để lại người vợ đơn chiếc và “thật thà chịu nhiều xót xa”.

Năm 1984, khi đang ở trại Nam Hà, ông quyết định ký giấy ly hôn để vợ hoàn thành thủ tục để đưa con đi định cư ở Hoa Kỳ. Chia tay nhưng vẫn trân trọng những ký ức đẹp về nhau, một thời tình nghĩa vợ chồng đã cùng nhau trải qua nhiều thăng trầm, từ gian khó đến vinh hoa ngắn ngủi, nhạc sĩ Vũ Thành An nhắc đến vợ trong hồi ký:

“Anh cảm phục em mấy mươi năm qua đã một mình nuôi dạy con trai chúng ta khôn lớn và nên người.

Xin cho em cuối đời được bình yên”

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Vũ Thành An là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc trữ tình miền...

Trong sự nghiệp sáng tác âm nhạc có được nhiều thành công của nhạc sĩ Vũ Thành An, có thể...

Trong số những bài nhạc không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước 1975, thì bài được...

Cũng như Bài Không Tên Số 6, nhạc sĩ Vũ Thành An nói rằng Bài Không Tên Số 7 không...

Trong loạt bài đã đăng về những bài không tên bất hủ của nhạc sĩ Vũ Thành An, chúng tôi...

Đêm sâu mái tóc em dài Buông xuôi, xuôi theo dòng đời Mà đời dài như tiếng kinh cầu Còn...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Bài Không Tên Số 5" là một trong những nhạc phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Vũ Thành An, ra đời vào năm 1969. Ca khúc này thuộc chuỗi các "Bài Không Tên" mà ông sáng tác trước năm 1975, được biết đến với giai điệu và lời ca đầy tin yêu, tươi sáng hơn so với nhiều tác phẩm khác trong cùng chuỗi. Ca khúc đã được nghệ sĩ Jo Marcel mua bản quyền đầu tiên và được danh ca Tuấn Ngọc thể hiện rất thành công, cả trước và sau năm 1975, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng yêu nhạc Việt.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

Mặc dù không có thông tin chi tiết về đặc điểm âm nhạc cụ thể (giai điệu, hòa âm), nhưng "Bài Không Tên Số 5" nổi bật với lời ca giàu chất thơ và đầy cảm xúc, thể hiện rõ quá trình phát triển của một tình yêu chân thành và niềm tin vào tương lai.

Lời ca mở đầu bằng hình ảnh ngượng ngùng, e thẹn của cô nữ sinh khi mới yêu: "Quấn quít vân vê tà áo / Run run đôi môi mở chào / Tiếng nói thơ dại ngày đó / Bây giờ mộng đời bay cao". Từ đó, bài hát phát triển thành những lời hứa hẹn và nguyện ước về một tình yêu trọn vẹn, cùng nhau vượt qua khó khăn: "Góp hết tương lai vào tiếng / Yêu thương trao em một đời / Hãy sắt se đợi ngày tới / Mai rồi ngọt bùi sẻ chia".

Điểm nhấn của ca khúc là thông điệp đầy tính triết lý và động viên: "Hãy cố vươn vai mà đứng / Tô son lên môi lạnh lùng / Hãy cố yêu người mà sống / Lâu rồi đời mình cũng qua". Câu "Hãy cố yêu người mà sống" đã trở thành một lời khuyên được nhiều người nhắc lại khi đối mặt với bế tắc, khẳng định sức mạnh của tình yêu thương trong cuộc đời. Bài hát cũng thể hiện sự trân trọng sâu sắc của nhạc sĩ dành cho người vợ, người đã chấp nhận hy sinh ("đôi tay nuột nà, đôi môi thật thà / Thật thà chịu nhiều xót xa") để cùng ông xây dựng cuộc sống từ hai bàn tay trắng. Trong số các bài "Không Tên" của Vũ Thành An, "Bài Không Tên Số 5" được xem là có nội dung tươi sáng và đầy tin yêu nhất.

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

"Bài Không Tên Số 5" đã được danh ca Tuấn Ngọc thể hiện thành công cả trước năm 1975 và sau này, góp phần đưa ca khúc đến gần hơn với công chúng và trở thành một trong những bản tình ca kinh điển của nhạc Việt.

Ca khúc này để lại nhiều dấu ấn quan trọng:

  • Là một trong những bài hát nổi bật nhất trong chuỗi "Bài Không Tên" của Vũ Thành An, đại diện cho một giai đoạn tươi sáng trong cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của ông.

  • Thông điệp về tình yêu và sự kiên cường trong cuộc sống đã truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ người nghe, đặc biệt là câu "Hãy cố yêu người mà sống".

  • Bài hát gắn liền với câu chuyện tình yêu có thật của nhạc sĩ Vũ Thành An và người vợ đầu Nguyễn Thị Thoa, từ những ngày gian khó đến vinh hoa ngắn ngủi và cả những thăng trầm sau này.

  • Nhạc sĩ Vũ Thành An đã dùng toàn bộ 10 ngàn đồng tiền bản quyền bài hát (một số tiền lớn vào năm 1969) để may áo cưới cho vợ, thể hiện sự chân thành và tình yêu sâu sắc của ông.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

"Bài Không Tên Số 5" được nhạc sĩ Vũ Thành An viết riêng cho người vợ đầu tiên của mình là Nguyễn Thị Thoa. Trước khi gặp cô Thoa vào khoảng năm 1968, nhạc sĩ đã trải qua nhiều mối tình tan vỡ do mặc cảm về sự nghèo khó và sự ngăn cấm của gia đình "môn đăng hộ đối". Khi gặp Nguyễn Thị Thoa, một nữ sinh có hoàn cảnh gia đình đáng thương (cha bị bệnh, mẹ yếu, cô phải đi làm để phụ giúp), nhạc sĩ đã tìm thấy sự đồng cảm sâu sắc và lòng cảm phục.

Ông viết trong hồi ký về cô Thoa: "Khi có em bên cạnh, anh cảm thấy bình yên. Anh đã quá mệt mỏi với những cuộc tình đã qua, cho nên muốn đến với em và cùng em xây dựng gia đình." Ông đặc biệt ấn tượng với giọng nói êm đềm, nụ cười chúm chím duyên dáng và hình ảnh cô nữ sinh trong chiếc áo dài. Ca khúc được sáng tác ngay sau khi cô Thoa nhận lời về sống chung với nhạc sĩ, thể hiện niềm hạnh phúc, hy vọng và sự sẻ chia trong cuộc sống lứa đôi.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Bản quyền "Bài Không Tên Số 5" ban đầu đã được nghệ sĩ Jo Marcel mua với giá 10 ngàn đồng vào năm 1969.

Tình trạng pháp lý và bản quyền hiện tại của ca khúc Đang cập nhật.

🎵 Lời bài hát & Hợp âm

Hợp Âm Chuẩn
Tone gốc F#: Capo 4 choi D
DGạt nước mắt vào tim, F#mchấp nhận và quay lưng đi
BmBởi duyên kiếp không muốn chúng ta A bên nhau
GChạy thật nhanh vào cơn gió F#mkhông nhìn Bmlại Gđể em không thấy anh Ayếu đuối.
DTừ nay anh phải quên, dẫu chỉ F#m ký ức mà thôi
BmMình đi ngang đời nhau giống như hai Angười không quen
GNgười là mây vụt bay mãi F#mxa nơi cuối Bmtrời
GXa thật xa làm sao anh với Atheo
DK:
D...Những năm tháng bên nhau xin F#mngười quên mau
Bm...Những ký ức đôi ta anh Anguyện khắc sâu.
G...Cắm thật sâu vào tim ngày F#mmai sẽ nắng Bmlên
Anh Gsẽ can đảm hơn và quên Aem
D....Vẫn biết thế sao con tim F#mchẳng thôi đau
Bm...Quên được đâu khi chỉ Alàm nhớ thêm
G...Anh nguyện xin làm mây để F#mdõi theo em suốt Bmđời
Để được Gthấy em vui, để được Athấy em cười
Là anh Dvui...
GAnh nguyện xin làm mây để F#mdõi theo em suốt Bmđời
Để Gmaj7anh được bên em, dù em chẳng nhìn thấy
Anh im Dlặng