Tác phẩm nghệ thuật

Nếu xuân này vắng anh

Một sáng tác của Nhạc sĩ Bảo Thu

✨ Giai thoại & Hoàn cảnh sáng tác

Nếu Xuân Này Vắng Anhlà ca khúc nhạc vàng mùa xuân nổi tiếng của nhạc sĩ Bảo Thu sáng tác vào đầu năm 1968. Người trình bày ca khúc này đầu tiên là ca sĩ Trúc Ly, thu âm trong dĩa hát Việt Nam:

Xuân đã về Anh có hayHoa bướm vui mùa sum vầyNơi Phương trời Anh có nhớMột người luôn nhắc tên AnhVà mơ duyên lứa đôi.

Nếu xuân về vắng AnhOng bướm thôi dệt duyên lànhDây tơ chùng cung lỡ phímCho khúc hát ái ânTừ đây lỡ tơ duyên.

Thu qua Đông tànNàng xuân mới sangMuôn sắc huy hoàng

Xuân này nếu vắng AnhLạc bầy chim Yến bayNgày Xuân như đông buồn.

Nếu xuân này vắng AnhNhư lá khô buồn xa cànhNhư giao thừa im tiếng pháoMai úa sắc bên hiênThì đừng đến xuân ơi.

Có một điều thú vị ít người biết, đó là trong tờ nhạc bài này, câu hát đầu tiên là “Xuân đã vềAnhcó hay…” và “NơiphươngtrờiAnhcó nhớ”, tác giả cố ý ghi hoa chữ “Anh”. Đó là tên của một người con gái (Phương Anh) mà nhạc sĩ yêu mến và viết tặng, chứ không phải “anh” là người con trai như nhiều người nhầm tưởng. Tuy nhiên vì ca khúc này hầu hết là do ca sĩ nữ trình bày: Trúc Ly, Hương Lan, Như Quỳnh… nên khán giả vẫn xem đây là một bài hát nói lên nỗi lòng của cô gái nơi hậu phương gửi về “người anh tiền tuyến”, giống như đa số các bài nhạc xuân lính nổi tiếng khác.

Nếu bạn nhìn lại bản nhạc tờ ở phía dưới, có thể nhận thấy lời của ca khúc này còn được viết hoa ở rất nhiều chữ khác, như là: Yến, Thu, Xuân, Đông, Mai… Nhạc sĩ Bảo Thu cho biết đó là tên của những người con gái (không phải là người yêu) mà ông tiếp xúc, gặp gỡ vào thời điểm đó. Đó là các ca sĩ Xuân Thu, Trang Kim Yến…

Nếu Xuân Này Vắng Anhlà một trong những ca khúc xuân thành công nhất lịch sử nhạc vàng với lượng tiêu thụ dĩa nhạc và tờ nhạc rất lớn. Tuy nhiên trong một lần trò chuyện, nhạc sĩ bảo Thu nói rằng đây lại là ca khúc được nhạc sĩ viết rất gấp, và có phần “viết ẩu”, và lúc sáng tác xong, ông đã không nghĩ là bài hát này lại có được thành công lớn đến như vậy, vẫn được yêu thích dù hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Click để nghe Phi Nhung hát Nếu Xuân Này Vắng Anh trên Làng Văn video

Nhạc sĩ Bảo Thu kể lại trên chương trình Jimmy Show về hoàn cảnh sáng tác ca khúc này, đó là vào một chiều cuối năm 1967, bà chủ hãng dĩa Việt Nam đã gọi điện cho ông để “đặt hàng” 1 bài nhạc xuân cho dĩa hát sẽ phát hành dịp Tết 1968. Khi đó ông đang nhậu với bạn nên nói đại là đã có sẵn bài hát và sáng hôm sau sẽ giao. Tối hôm đó ông nhậu đến khuya và ngủ quên.

Sáng hôm sau ông vẫn không nhớ và đi dạy ảo thuật như thường lệ, bởi vì lúc đó ngoài vai trò là nhạc sĩ, ông còn là 1 ảo thuật gia danh tiếng của Sài Gòn. Lúc đang dạy thì ông mới nhớ ra còn nợ hãng dĩa bài hát nên vừa dạy vừa sáng tác chóng vánh thành ca khúc mang tênNếu Xuân Này Vắng Anh.

Click để nghe Như Quỳnh hát Nếu Xuân Này Vắng Anh trên Paris By Night

Khi giao bài hát cho hãng dĩa, Bảo Thu đã chọn 1 ca sĩ không chuyên và chưa nổi tiếng lúc đó là Trúc Ly, vốn là xướng ngôn viên cho đài quân đội. Ông nói rằng vì không tin tưởng vào sự thành công của ca khúc này nên không chọn ca sĩ đã thành danh để hát. Lúc đó ca sĩ Trúc Ly chưa được học nhạc lý, khi được giao bài hát đã phải phải luyện hát rất nhiều, nhạc sĩ Bảo Thu cho biết ông phải dợt cho cô hát cả tháng trời chỉ với 1 bài này.

Không ngờ rằngNếu Xuân Này Vắng Anhvới tiếng hát Trúc Ly vốn mộc mạc, đơn giản và lạ đối với công chúng đã thành công vang dội, làm nên tên tuổi Trúc Ly, và bản thân bài hát đã trở thành vượt thời gian, được yêu thích hơn 50 năm qua.

Mời bạn nghe lại giọng hát Trúc Ly thu âm hơn nửa thế kỷ trước:

Qua trường hợp ca khúc Nếu Xuân Này Vắng Anh, có thể thấy rằng một ca khúc được nhạc sĩ viết với nhiều tâm huyết vẫn chưa chắc có thể “ăn khách”. Ngược lại, 1 ca khúc dù được viết vội vàng, nhưng đánh trúng vào tâm tư, tình cảm của công chúng thì lại được đón nhận nồng nhiệt.

Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn

Nhạc sĩ Bảo Thu sinh năm 1944, bắt đầu sáng tác năm 20 tuổi và có một số ca khúc...

Ca khúc Cho Tôi Được Một Lần là một trong những bài nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Bảo Thu....

Nhạc sĩ Bảo Thu là tác giả của các ca khúc nhạc vàng nổi tiếng như Giọng Ca Dĩ Vãng,...

Giọng Ca Dĩ Vãng - Phương Dung     Giọng Ca Dĩ Vãng - Giao Linh     Ngày xưa...

Tôi gặp nhạc sĩ Bảo Thu vào một sáng trung tuần tháng 10.2011 ở hành lang Bích Câu trong Cung...

© 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

📝Tổng quan

Tổng quan

"Nếu Xuân Này Vắng Anh" là một ca khúc nhạc vàng mùa xuân nổi tiếng, được nhạc sĩ Bảo Thu sáng tác vào đầu năm 1968. Bài hát nhanh chóng trở thành một trong những tác phẩm thành công nhất lịch sử nhạc vàng, được yêu thích liên tục hơn nửa thế kỷ. Người đầu tiên trình bày và thu âm ca khúc này là ca sĩ Trúc Ly, trong dĩa hát của hãng Việt Nam. Sau này, nhiều ca sĩ nổi tiếng khác như Hương Lan, Như Quỳnh, và Phi Nhung cũng đã thể hiện thành công bài hát này.

🎨Nội dung nghệ thuật

Đặc điểm âm nhạc và Lời ca

"Nếu Xuân Này Vắng Anh" mang giai điệu đặc trưng của nhạc vàng mùa xuân, thể hiện nỗi niềm buồn bã, trống vắng của người ở lại khi mùa xuân về nhưng vắng bóng người yêu. Lời ca mở đầu bằng những dòng:

"Xuân đã về Anh có hay

Hoa bướm vui mùa sum vầy

Nơi Phương trời Anh có nhớ

Một người luôn nhắc tên Anh

Và mơ duyên lứa đôi."

Một điều thú vị ít người biết là trong tờ nhạc gốc, các chữ "Anh" trong câu "Xuân đã về Anh có hay..." và "Nơi Phương trời Anh có nhớ..." được nhạc sĩ Bảo Thu cố ý ghi hoa. Điều này ám chỉ tên của một người con gái tên Phương Anh, người mà nhạc sĩ yêu mến và viết tặng ca khúc. Tuy nhiên, vì phần lớn các ca sĩ trình bày ca khúc này là nữ (như Trúc Ly, Hương Lan, Như Quỳnh...), khán giả thường hiểu lầm "Anh" là người con trai nơi tiền tuyến, giống như nhiều bài nhạc xuân lính nổi tiếng khác.

Ngoài ra, nhạc sĩ Bảo Thu cũng tiết lộ rằng nhiều chữ khác trong lời ca được viết hoa như "Yến", "Thu", "Xuân", "Đông", "Mai" là tên của những người con gái (không phải người yêu) mà ông đã tiếp xúc, gặp gỡ vào thời điểm đó, bao gồm các ca sĩ Xuân Thu, Trang Kim Yến.

Những đoạn lời ca diễn tả sự hụt hẫng, cô đơn khi thiếu vắng tình yêu trong mùa xuân:

"Nếu xuân về vắng Anh

Ong bướm thôi dệt duyên lành

Dây tơ chùng cung lỡ phím

Cho khúc hát ái ân

Từ đây lỡ tơ duyên."

và đỉnh điểm là nỗi buồn day dứt:

"Nếu xuân này vắng Anh

Như lá khô buồn xa cành

Như giao thừa im tiếng pháo

Mai úa sắc bên hiên

Thì đừng đến xuân ơi."

🎤Các phiên bản nổi bật

Các phiên bản và Dấu ấn

Khi giao bài hát cho hãng dĩa, nhạc sĩ Bảo Thu đã chọn một ca sĩ không chuyên và chưa nổi tiếng lúc bấy giờ là Trúc Ly, vốn là xướng ngôn viên cho đài quân đội. Ông chia sẻ rằng ông không tin tưởng vào sự thành công của ca khúc này nên đã không chọn ca sĩ đã thành danh để hát. Ca sĩ Trúc Ly khi đó chưa được học nhạc lý và nhạc sĩ Bảo Thu đã phải dợt cho cô luyện hát bài này cả tháng trời.

Bất ngờ thay, "Nếu Xuân Này Vắng Anh" với tiếng hát mộc mạc, đơn giản và mới lạ của Trúc Ly đã thành công vang dội, tạo nên tên tuổi cho Trúc Ly. Ca khúc nhanh chóng trở thành một trong những ca khúc xuân thành công nhất lịch sử nhạc vàng với lượng tiêu thụ dĩa nhạc và tờ nhạc rất lớn. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, "Nếu Xuân Này Vắng Anh" vẫn được yêu thích và trở thành một tác phẩm vượt thời gian, chứng minh rằng một ca khúc dù được viết vội vàng, nhưng nếu đánh trúng vào tâm tư, tình cảm của công chúng thì vẫn sẽ được đón nhận nồng nhiệt. Nhiều ca sĩ nổi tiếng sau này như Hương Lan, Như Quỳnh, Phi Nhung đã tái hiện và giữ vững sức sống của bài hát qua các thế hệ.

🌟Ý nghĩa & Tầm ảnh hưởng

Hoàn cảnh sáng tác

Vào một chiều cuối năm 1967, nhạc sĩ Bảo Thu nhận được lời "đặt hàng" một ca khúc nhạc xuân từ bà chủ hãng dĩa Việt Nam để phát hành dịp Tết 1968. Trong lúc đang nhậu với bạn bè, ông đã nói đại rằng đã có sẵn bài hát và sẽ giao vào sáng hôm sau. Tối đó, ông nhậu đến khuya và ngủ quên. Sáng hôm sau, khi đang dạy ảo thuật – một vai trò khác của ông bên cạnh nhạc sĩ – Bảo Thu mới sực nhớ ra lời hứa. Ông đã vội vàng sáng tác "Nếu Xuân Này Vắng Anh" một cách chóng vánh, thậm chí ông tự nhận là "viết ẩu". Bản thân nhạc sĩ Bảo Thu khi đó không hề nghĩ rằng bài hát này lại có thể đạt được thành công lớn đến vậy.

⚖️Bản quyền & Pháp lý

Tình trạng pháp lý và Bản quyền

Đang cập nhật.

🎵 Lời bài hát & Hợp âm

Hợp Âm Chuẩn
Key of Ab Capo ngăn 1
Xuân đã về anh có Ghay
Hoa bướm D7vui mùa xum Emvầy
Nơi phương Amtrời anh có Cnhớ
Một người luôn nhắc tên Bmanh
Và mơ duyên lứa D7đôi
Nếu xuân về vắng Ganh
Ong bướm D7thôi dệt duyên Emlành
Dây tơ Amtrùng cung lỡ Cphím
Cho khúc hát ái Bmân
Từ D7đây lỡ tơ Gduyên
Thu qua đông Ctàn
Nàng xuân mới Bmsang
Muôn sắc huy Amhoàng
Xuân Gnày nếu vắng Bmanh
Lạc bầy chim én D7bay
Ngày xuân như đông Gbuồn
Nếu xuân này vắng Ganh
Như lá D7khô buồn xa Emcành
Như giao Amthừa im tiếng Cpháo
Mai úa sắc bên Bmhiên
Thì D7đừng đến Xuân Gơi